True Life
EN PL
Strona główna
Jak działa szkoła Jak to działaNauka w 2 godzinyDzień uczniaDzienny i boardingPrzykładowe zajęciaLife Skills CurriculumProgramy wiekoweBadania
Technologia Platforma do naukiWszystkie funkcjeNauczycielePostępy i wyniki
Rodzice Dla rodzicówBezpieczeństwoPodstawa prawnaCennikFAQ
Miasta Listy miastExperience DaysWydarzeniaRekrutacjaRodziny założycielskieZapisz się na listęZgłoś lokal pod kampus
O nas O True LifeBaza wiedzyManifestWesprzyj projektKarieraDla mediówKontakt
Zapisz się na listę w swoim mieście
Dołącz do listy oczekujących Jak to działa
Life Skills Curriculum

Podstawa programowa wokół umiejętności życiowych.

Każda szkoła mówi o umiejętnościach życiowych. My spisaliśmy dokładnie, czego uczymy — obszar po obszarze, rok po roku. Przy każdej umiejętności widzisz trzy rzeczy: co dziecko ma umieć, jak sprawdzamy, że naprawdę to umie, i kto jest przy nim, kiedy się tego uczy.

13obszarów życia
59ścieżek umiejętności
5etapy, 6–19 lat
295opisanych umiejętności
Jak to rośnie

Ta sama umiejętność wraca co kilka lat — za każdym razem trudniejsza.

Weźmy gotowanie. Sześciolatek myje ręce i robi kanapkę. Dwunastolatek gotuje pięć rodzinnych obiadów. Osiemnastolatek planuje tygodniowe menu w konkretnym budżecie, dla osób z alergiami. Jedna droga, po której dziecko wspina się przez lata — niczego nie uczymy raz i nie zostawiamy. Taką jedną drogę nazywamy ścieżką. Mamy ich 59.

L1

Odkrywam

Klasy 1–3 SP · ok. 7–10 lat

Próbuje i robi proste, bezpieczne rzeczy — z dorosłym tuż obok.

L2

Robię z planem

Klasy 4–6 SP · ok. 9–12 lat

Czyta instrukcję, dobiera narzędzia i kończy całe zadanie.

L3

Działam samodzielnie

Klasy 7–8 SP · ok. 13–15 lat

Sam planuje, robi i sprawdza, czy wyszło.

L4

Biorę odpowiedzialność

Klasy 1–2 LO · ok. 15–17 lat

Prowadzi całość: ryzyko, pieniądze i współpracę z innymi.

L5

Startuję w dorosłość

Klasy 3–4 LO · ok. 17–19 lat

Radzi sobie w nowej sytuacji i potrafi nauczyć tego kogoś innego.

Jak opisujemy umiejętność

Każdą umiejętność opisujemy tak, żeby dało się ją sprawdzić.

Każdą z 295 umiejętności opisujemy tak samo: co dziecko ma umieć, jak to sprawdzamy i kto jest przy nim, kiedy się uczy. Sprawdzamy zawsze na konkrecie — dziecko musi nam coś pokazać. Nie pokaże, nie ma zaliczenia.

Obok prawdziwa umiejętność z katalogu — pierwsza pomoc u nastolatka.

🚑 Zdrowie i pierwsza pomoc 13–15

Uciskam klatkę i używam AED

Co dziecko umie

Potrafi rozpocząć resuscytację, wykonywać uciski na fantomie, postępować zgodnie z komunikatami treningowego AED oraz wezwać dorosłego i zmienić się na zmianę, gdy sam nie uciska skutecznie.

Jak to sprawdzamy

Pełny scenariusz RKO/AED bez pominięcia bezpieczeństwa i wezwania pomocy; głębokość i siła ucisków nie są kryterium zaliczenia na tym poziomie — ocenia się kolejność, minimalizację przerw i wezwanie pomocy.

Kto jest przy dziecku

Z instruktorem

Katalog · 295 umiejętności

Cały program. Sprawdź go sam.

Wybierz wiek swojego dziecka, a zobaczysz, czego uczy się w tym czasie we wszystkich 13 obszarach. Albo wybierz jeden obszar i prześledź go od 6 do 19 roku życia. Kliknij dowolną linijkę, żeby zobaczyć szczegóły.

Wiek dziecka

59 widocznych ścieżek

🏠 Dom i samoobsługa

Ubrania i pranie

Od dbania o własne rzeczy do pełnej obsługi garderoby.

7–10 Dbam o ubranie

Co dziecko umiePotrafi odłożyć ubranie na miejsce, rozpoznać brudne rzeczy i złożyć prosty T-shirt.

Jak to sprawdzamySamodzielnie porządkuje ubrania po całym dniu.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Sortuję i nastawiam pranie

Co dziecko umiePotrafi odczytać podstawowe symbole, posegregować pranie i uruchomić właściwy program według instrukcji.

Jak to sprawdzamyJedna partia prania: od kosza do suszenia, bez uszkodzeń.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Piorę, suszę i usuwam plamy

Co dziecko umiePotrafi dobrać środek według etykiety, bez mieszania preparatów usunąć typową plamę i wysuszyć rzeczy zgodnie z symbolem pielęgnacji.

Jak to sprawdzamyNa szkolnym stanowisku obsługuje trzy wsady z materiałów szkoły: karta doboru środka, wynik usunięcia plamy i ocena stanu tkanin po wysuszeniu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Zarządzam garderobą

Co dziecko umiePotrafi dbać o różne tkaniny, wykonać drobną naprawę i zaplanować harmonogram prania dla gospodarstwa 2–4 osób.

Jak to sprawdzamyPlan, wykonanie i dokumentacja trzech różnych wsadów; przy braku pralki w domu ucznia całość realizowana na stanowisku szkolnym.

Samodzielnie

17–19 Ratuję i odnawiam ubrania

Co dziecko umiePotrafi zdiagnozować plamę lub uszkodzenie na trzech różnych klasach włókien, dobrać metodę naprawy, porównać ją z kosztem usługi i uzasadnić decyzję.

Jak to sprawdzamyTrzy uratowane rzeczy z wełny, syntetyku i barwionej bawełny, każda z diagnozą, porównaniem kosztu z pralnią i uzasadnieniem, plus instrukcja dla młodszego ucznia.

Samodzielnie

samozarządzanie · odpowiedzialność · rozwiązywanie problemów
🏠 Dom i samoobsługa

Porządek i organizacja rzeczy

Od codziennego resetu do systemu trzech wspólnych stref.

7–10 Reset jednego miejsca

Co dziecko umiePotrafi posegregować 12 własnych przedmiotów i przywrócić blat lub półkę do wzorca.

Jak to sprawdzamy12/12 rzeczy trafia na miejsce, powierzchnia jest gotowa do użycia, przejście wolne, a checklista ma 4/4.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 System jednej szuflady

Co dziecko umiePotrafi opróżnić pojemnik, utworzyć 3–5 kategorii, oznaczyć je i ułożyć zawartość.

Jak to sprawdzamyMinimum 90% rzeczy jest właściwie skategoryzowanych, a 5 wskazanych przedmiotów odnajduje w 30 sekund.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Strefy w pokoju

Co dziecko umiePotrafi podzielić pokój na 3 strefy, nadać miejsce minimum 30 rzeczom i ustalić codzienny reset.

Jak to sprawdzamyMinimum 90% rzeczy ma opisane miejsce, test znajdź–odłóż daje 8/10, a ciągi komunikacyjne są wolne.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Zapas w obiegu

Co dziecko umiePotrafi uporządkować strefę zapasów według kategorii, terminów i zasady pierwsze traci ważność–pierwsze wychodzi.

Jak to sprawdzamyNa szkolnej półce ćwiczeniowej z 30 oznakowanymi pozycjami, w tym celowo źle ułożoną chemią: spis ma 95% zgodności, ciężkie rzeczy są nisko, chemia oddzielona od żywności. Nadzór dorosłego ze względu na chemię i ciężary; wersja domowa pozostaje nieoceniana.

Z dorosłym

17–19 System trzech stref

Co dziecko umiePotrafi zaprojektować system 3 bezpiecznych stref domowych i poprawić go po tygodniu.

Jak to sprawdzamyPo 7 dniach minimum 90% rzeczy jest na miejscu, 10 rzeczy można znaleźć w 3 minuty i udokumentowano poprawkę.

Samodzielnie

samozarządzanie · odpowiedzialność · rozwiązywanie problemów
🏠 Dom i samoobsługa

Prowadzenie domu

Od własnego dyżuru do tygodnia logistyki całego gospodarstwa.

7–10 Domowy dyżur

Co dziecko umiePotrafi wykonać czteroelementowy dyżur, odnotować wynik i zgłosić zauważone ryzyko.

Jak to sprawdzamyWykonuje 4/4 czynności i w 3/3 scenkach zgłasza zagrożenie zamiast samodzielnie je usuwać.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Plan dnia domu

Co dziecko umiePotrafi ułożyć kolejność 5 domowych zadań na kartach fikcyjnego gospodarstwa, przypisać czas i osobę oraz wykonać własną część u siebie w domu.

Jak to sprawdzamyPlan na zestawie kart szkolnych zawiera 5/5 właścicieli i terminów, a po jednej zmianie zostaje poprawnie zaktualizowany w 5 minut; uczeń nie przypisuje zadań realnym domownikom.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Zakupy w budżecie

Co dziecko umiePotrafi na podstawie planu i zapasów przygotować listę, porównać ceny jednostkowe, zrobić zakupy i wyjaśnić największe odchylenie od kosztorysu.

Jak to sprawdzamyLista ma 10–15 pozycji, plan i paragon różnią się najwyżej o 15%, uczeń poprawnie wyjaśnia największą pojedynczą różnicę, a reszta zostaje rozliczona. Zakupy z budżetu ćwiczeniowego szkoły, nie z pieniędzy rodziny.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Tygodniowy operator

Co dziecko umiePotrafi skoordynować 7-dniowy plan gospodarstwa 2–4 osób i przeplanować nieoczekiwaną zmianę.

Jak to sprawdzamyDomyślnie na symulowanym gospodarstwie prowadzonym w szkole: każde zadanie ma właściciela, wykonano minimum 85% planu, a zmiana ma zapis decyzji, powodu i skutku. Wariant we własnym domu jest dobrowolny i wymaga zgody opiekuna.

Z dorosłym

17–19 Dom przez tydzień

Co dziecko umiePotrafi poprowadzić tydzień logistyki domu: kalendarz, zakupy, wydatki, odpady, zapasy i komunikację.

Jak to sprawdzamyOddaje audyt bez kwot i bez paragonów: udziały procentowe kategorii, odchylenie od założonego budżetu w procentach, 90% zrealizowanych działań i wnioski. Szkoła nie zbiera kwot ani dokumentów finansowych gospodarstwa; wariant na fikcyjnym budżecie jest równoważny.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

samozarządzanie · odpowiedzialność · rozwiązywanie problemów
🏠 Dom i samoobsługa

Najem, przeprowadzka i media

Od rozumienia wyposażenia domu do bezpiecznego planu najmu i przeprowadzki.

7–10 Mapa domu i liczników

Co dziecko umiePotrafi wskazać główne strefy domu, wyjścia, zawór wody i liczniki bez samodzielnego operowania zabezpieczeniami.

Jak to sprawdzamyNa szkolnym planie ćwiczeniowym oznacza 8/8 punktów, następnie odnajduje je u siebie bez rysowania planu domu dla szkoły, i w 4 scenkach poprawnie wybiera: obserwuję, zgłaszam albo ewakuuję się.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Odczytuję zużycie

Co dziecko umiePotrafi odczytać licznik energii lub wody, zapisać datę i jednostkę oraz porównać dwa pomiary.

Jak to sprawdzamyWykonuje 4 odczyty treningowe bez błędu, oblicza różnicę i wskazuje 3 bezpieczne sposoby ograniczenia zużycia.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Koszty mieszkania i porównanie ofert

Co dziecko umiePotrafi policzyć miesięczny koszt utrzymania mieszkania na podstawie własnych odczytów licznika, a następnie porównać cenę, opłaty, dojazd, stan, wyposażenie, dostępność i czerwone flagi ogłoszenia.

Jak to sprawdzamyWylicza koszt miesięczny z własnych odczytów, tworzy macierz 3 ofert z 10 kryteriami, weryfikuje 2 źródła i odrzuca ofertę z oszustwem lub brakami krytycznymi.

Samodzielnie

15–17 Protokół i umowa najmu

Co dziecko umiePotrafi odczytać obowiązki, kaucję, opłaty, terminy, wypowiedzenie i protokół stanu bez samodzielnego podpisywania.

Jak to sprawdzamyAnalizuje wzór, przygotowuje 8 pytań i wykonuje protokół 20 punktów z fotografiami atrap oraz stanami liczników. Analiza jest ćwiczeniem edukacyjnym, nie poradą prawną.

Z dorosłym

17–19 Planuję start w mieszkaniu

Co dziecko umiePotrafi przygotować budżet, harmonogram przeprowadzki, umowy mediów, wyposażenie podstawowe i plan usterek.

Jak to sprawdzamyTworzy plan 30 dni mieszczący się w 10% budżetu, zawiera 25 zadań, rezerwę i poprawne wskazanie 5 spraw dla właściciela lub fachowca.

Z instruktorem

samozarządzanie · odpowiedzialność · rozwiązywanie problemów
🏠 Dom i samoobsługa

Szycie i naprawa tekstyliów

Od nawleczenia igły do trwałej naprawy i odpowiedzialnego projektu tekstylnego.

7–10 Igła, supeł i guzik

Co dziecko umiePotrafi nawlec igłę — z nawlekaczem i igłą z dużym uchem, jeśli tego potrzebuje — zabezpieczyć nitkę i przyszyć guzik bez pozostawienia ostrego narzędzia.

Jak to sprawdzamyW klasach 1–2 ścieg prosty na kanwie; w klasie 3 przyszywa 2 guziki, każdy wytrzymuje 20 zapięć. Wszystkie igły wracają do policzonego pojemnika.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Szew i łata

Co dziecko umiePotrafi wykonać ścieg prosty i obrzucający oraz dobrać łatę do niewielkiego rozdarcia.

Jak to sprawdzamyNaprawia 2 próbki; szew utrzymuje 1 kg przez minutę, krawędzie nie strzępią się, a prawa i lewa strona są uporządkowane.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Bezpiecznie szyję na maszynie

Co dziecko umiePotrafi przygotować maszynę, dobrać ustawienie, prowadzić materiał i zatrzymać pracę przy problemie.

Jak to sprawdzamyWykonuje 3 próbki i prosty worek; linia na 50 cm odchyla się maksymalnie o 5 mm, bez błędu bezpieczeństwa.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Dopasowuję i przerabiam

Co dziecko umiePotrafi zmierzyć rzecz rozłożoną na płasko — domyślnie — albo, za dobrowolną zgodą i przy dorosłym, wybrane wymiary użytkownika, zaplanować odwracalną zmianę i wykonać poprawkę.

Jak to sprawdzamySkraca, zwęża albo naprawia jedną rzecz; 5 pomiarów mieści się w tolerancji 5 mm, a użytkownik akceptuje efekt. Mierzony może przerwać w każdej chwili; uczeń nie mierzy krocza ani biustu.

Z instruktorem

17–19 Szyję prosty T-shirt

Co dziecko umiePotrafi dobrać prosty wykrój, wykonać próbkę, skroić dzianinę, zszyć elementy, wykończyć brzegi i poprawić dopasowanie.

Jak to sprawdzamySzyje T-shirt lub podobną prostą koszulkę, zachowuje tolerancję 8 mm na szwach, wykonuje test prania i uzyskuje odbiór według 10-punktowej listy jakości.

Z instruktorem

samozarządzanie · odpowiedzialność · rozwiązywanie problemów
🏠 Dom i samoobsługa

Higiena i pielęgnacja osobista

Od codziennej rutyny do samodzielnego, bezpiecznego zarządzania pielęgnacją.

7–10 Czyste ręce, zęby i twarz

Co dziecko umiePotrafi umyć ręce w kluczowych sytuacjach, szczotkować zęby przez właściwy czas i wykonać prostą poranną rutynę.

Jak to sprawdzamyWykonuje 3 rutyny według checklisty 8/8 na przyborach zapewnionych przez szkołę i potrafi wskazać 5 momentów wymagających mycia rąk. Oceniana jest technika, nigdy stan higieny ucznia ani wyposażenie jego domu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Paznokcie i zmieniające się ciało

Co dziecko umiePotrafi przygotować czyste narzędzia, bezpiecznie skrócić lub opiłować własne paznokcie oraz dobrać częstotliwość mycia, pielęgnację włosów i dezodorant, gdy ciało zaczyna się zmieniać.

Jak to sprawdzamyPod nadzorem skraca 10 paznokci bez naruszenia skóry, zaokrągla ostre krawędzie, czyści narzędzia i poprawnie rozpoznaje 4 z 5 sygnałów STOP, w tym Przerwałem skórę: przerywam, zabezpieczam, mówię dorosłemu. Rozwiązuje 5 scenariuszy higieny dojrzewania.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Samodzielna rutyna i zapas

Co dziecko umiePotrafi prowadzić własną rutynę higieniczną, dobrać indywidualne środki higieniczne, w tym menstruacyjne, i wskazać gdzie oraz za ile uzupełnić zapas, bez zawstydzania innych.

Jak to sprawdzamyOceniane są wyłącznie scenariusze: 10 sytuacji higieny i zaopatrzenia z wynikiem minimum 90%. Prywatna checklista dwutygodniowa pozostaje u ucznia i nie jest zbierana ani oceniana; szkoła prowadzi punkt ze środkami higienicznymi.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Golę lub pielęgnuję bezpiecznie

Co dziecko umiePotrafi dobrać własne narzędzie do golenia albo innej rutyny pielęgnacyjnej, przygotować skórę, wykonać zabieg na modelu i zareagować na drobne skaleczenie.

Jak to sprawdzamyOceniane wyłącznie na modelu lub balonie: 8/8 kroków, brak dzielenia narzędzia, poprawna reakcja na skaleczenie w rękawiczkach i wskazanie 4 sytuacji wymagających konsultacji. Własna rutyna nie jest obserwowana ani oceniana.

Z instruktorem

17–19 Zarządzam własną pielęgnacją

Co dziecko umiePotrafi zaplanować przybory, terminy, budżet, higienę w podróży i kontakt ze specjalistą bez diagnozowania zmian skórnych.

Jak to sprawdzamyPrzez miesiąc utrzymuje kompletny zestaw, planuje 2 scenariusze podróży, mieści się w budżecie i umawia symulowaną usługę lub konsultację.

Samodzielnie

samozarządzanie · odpowiedzialność · rozwiązywanie problemów
🍳 Kuchnia i żywienie

Gotuję posiłek

Od zimnej przekąski do pełnego, bezpiecznego obiadu dla gości.

7–10 Przygotowuję bezpieczną przekąskę

Co dziecko umiePotrafi umyć ręce i produkty, odmierzyć składniki oraz przygotować zimną przekąskę bez ostrza i bez ciepła: kanapkę z gotowych składników, sałatkę z rwanych liści albo owsiankę na zimno.

Jak to sprawdzamyPrzekąska podana, stanowisko posprzątane, żadne narzędzie tnące ani źródło ciepła nie było użyte.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Gotuję trzy proste dania

Co dziecko umiePotrafi bezpiecznie użyć noża i płyty pod nadzorem oraz ugotować zupę-krem, makaron i jajka — po wcześniejszym zaliczeniu kuchennych sprawności Kontrola narzędzia oraz Czas i temperatura.

Jak to sprawdzamyTrzy dania od przepisu do umytej kuchni; przed startem potwierdzone zaliczenie obu sprawności wstępnych.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Gotuję pięć rodzinnych obiadów

Co dziecko umiePotrafi przygotować pięć pełnych dań, w tym zupę, danie roślinne i posiłek z kontrolą temperatury.

Jak to sprawdzamyPięć dań wykonanych w pracowni kuchennej, każde z kartą czasu i temperatury; jedno z nich podane na czas grupie odbiorców.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Rosół i obiad dla sześciu osób

Co dziecko umiePotrafi zaplanować zakupy, ugotować rosół od podstaw i skoordynować dwudaniowy posiłek dla sześciu osób.

Jak to sprawdzamySześć osób je o ustalonej godzinie; wydanie realizowane w pracowni szkolnej z budżetu szkoły, kuchnia wraca do porządku.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

17–19 Realizuję tygodniowe menu

Co dziecko umiePotrafi wykonać menu zaplanowane w sprawności Planowanie żywienia, gotować z wyprzedzeniem i poradzić sobie z wymuszoną zmianą składnika, brakiem produktu i dodatkowym gościem — po zaliczeniu autoryzacji kuchni.

Jak to sprawdzamyTydzień posiłków wykonany i udokumentowany: dziennik gotowania, log trzech wymuszonych zmian i rozliczenie kosztu wobec planu.

Samodzielnie

podejmowanie decyzji · samozarządzanie · współpraca
🍳 Kuchnia i żywienie

Higiena i techniki kuchenne

Bezpieczny proces kuchenny: od czystego startu do prowadzenia zespołu.

7–10 Czysty start

Co dziecko umiePotrafi przygotować siebie i stanowisko, umyć produkty, odmierzyć składniki oraz posprzątać bez ostrych narzędzi i ciepła.

Jak to sprawdzamyWykonuje zimne zadanie i zalicza 6/6 punktów krytycznych: ręce, włosy, blat, produkty, odpady i porządek.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Kontrola narzędzia

Co dziecko umiePotrafi bezpiecznie użyć obieraczki i noża do miękkich produktów, stosując chwyt i stabilną deskę.

Jak to sprawdzamyPrzygotowuje 2 produkty trzema sposobami; minimum 80% kawałków mieści się w normie, bez błędu krytycznego.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Czas i temperatura

Co dziecko umiePotrafi obsłużyć płytę lub piekarnik, minutnik i termometr oraz zastosować 3 techniki cieplne.

Jak to sprawdzamyProwadzi zgodną kartę czasu i temperatury, wyłącza sprzęt i nie powoduje krzyżowego zanieczyszczenia.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Koordynacja procesu

Co dziecko umiePotrafi zaplanować kolejność 3 elementów, zorganizować stanowisko i kontrolować czystość oraz alergeny na fikcyjnych profilach uczestników.

Jak to sprawdzamyKończy 3 elementy w jednym 10-minutowym oknie, bez błędu krytycznego, i poprawia słaby punkt procesu. Uczeń nie prowadzi danych o alergiach realnych osób.

Z dorosłym

17–19 Prowadzenie kuchni

Co dziecko umiePotrafi poprowadzić zespół, nadzorować higienę i zatrzymać pracę przy urazie, zanieczyszczeniu lub alergenach.

Jak to sprawdzamyDwukrotnie prowadzi 3–4 osoby, ma zero krytycznych naruszeń i poprawnie realizuje scenariusz zatrzymania. Uczeń kieruje innymi, dlatego prawo zatrzymania pracy pozostaje przy dorosłym z kompetencjami.

Z instruktorem

podejmowanie decyzji · samozarządzanie · współpraca
🍳 Kuchnia i żywienie

Planowanie żywienia

Od zbilansowania posiłku do całodziennego żywienia grupy.

7–10 Składanie posiłku

Co dziecko umiePotrafi ułożyć prosty posiłek zgodnie ze szkolnym modelem zdrowego żywienia i uzasadnić wybór.

Jak to sprawdzamyUkłada 3 różne propozycje; każda spełnia checklistę, a uczeń uzasadnia minimum 3 decyzje — w klasach 1–2 ustnie lub obrazkowo, w klasie 3 pisemnie.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Dzień i zakupy

Co dziecko umiePotrafi zaplanować posiłki i nawodnienie na dzień, porcje oraz skonsolidowaną listę zakupów.

Jak to sprawdzamyKosztorys różni się od sprawdzonych cen najwyżej o 10%, a każdy niewykorzystany produkt ma dalsze zastosowanie.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Tydzień, budżet i zapasy

Co dziecko umiePotrafi zaplanować 7 dni żywienia z zapasami, czasem, budżetem, przechowywaniem i ograniczeniem odpadów.

Jak to sprawdzamyOddaje plan, inwentaryzację, kosztorys i 2 bezpieczne użycia pozostałości; realizuje jeden dzień i analizuje różnicę.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Różne potrzeby

Co dziecko umiePotrafi zmodyfikować plan dla preferencji, kultury i alergii opisanych na fikcyjnych profilach, bez układania diet leczniczych.

Jak to sprawdzamyTworzy 2 warianty planu 3-dniowego, bezbłędną macierz alergenów na profilach fikcyjnych i uzasadnione zamienniki w budżecie; dane o alergiach realnych uczniów pozostają wyłącznie u nauczyciela.

Z instruktorem

17–19 Żywienie grupy

Co dziecko umiePotrafi skoordynować ilości, budżet, zakupy, role, alergeny i pozostałości dla grupy.

Jak to sprawdzamyPlanuje dzień dla 8–12 osób, realizuje wspólny posiłek w dopuszczonej pracowni, mieści się w 10% budżetu i poprawnie oznacza alergeny jako ćwiczenie; deklaracja alergenowa wobec jedzących pozostaje po stronie szkoły.

Z instruktorem

podejmowanie decyzji · samozarządzanie · współpraca
🚑 Zdrowie i pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc

Od wezwania pomocy do certyfikowanego działania i uczenia innych.

7–10 Wzywam właściwą pomoc

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać zagrożenie, zadzwonić pod 112, podać adres, stan osoby i nie rozłączyć się bez polecenia.

Jak to sprawdzamyPoprawnie przeprowadzona symulowana rozmowa z dyspozytorem.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Oceniam przytomność, oddech i zadławienie

Co dziecko umiePotrafi zadbać o własne bezpieczeństwo, sprawdzić reakcję i oddech, ułożyć oddychającą osobę w pozycji bezpiecznej oraz wykonać uderzenia międzyłopatkowe i uciśnięcia nadbrzusza przy zadławieniu.

Jak to sprawdzamyScenariusz wykonany w prawidłowej kolejności na fantomie lub — za wyraźną zgodą pozoranta, który w każdej chwili może przerwać — na koledze; rękoczyny zadławieniowe wyłącznie na fantomie, nigdy na zdrowej osobie.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Uciskam klatkę i używam AED

Co dziecko umiePotrafi rozpocząć resuscytację, wykonywać uciski na fantomie, postępować zgodnie z komunikatami treningowego AED oraz wezwać dorosłego i zmienić się na zmianę, gdy sam nie uciska skutecznie.

Jak to sprawdzamyPełny scenariusz RKO/AED bez pominięcia bezpieczeństwa i wezwania pomocy; głębokość i siła ucisków nie są kryterium zaliczenia na tym poziomie — ocenia się kolejność, minimalizację przerw i wezwanie pomocy.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Reaguję na uraz i nagłe zachorowanie

Co dziecko umiePotrafi zatamować krwotok, zabezpieczyć oparzenie, rozpoznać sygnały udaru, zawału, anafilaksji, hipoglikemii i wychłodzenia oraz wykonać dozwolone działanie: wezwać 112, pomóc osobie użyć jej własnej autostrzykawki i podać cukier osobie przytomnej.

Jak to sprawdzamyCztery losowane scenariusze wykonane według aktualnego algorytmu kursu, w tym wariant dziecięcy resuscytacji i zadławienia; autostrzykawka ćwiczona wyłącznie na trenażerze bez leku.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Zdobywam i odnawiam kwalifikację

Co dziecko umiePotrafi ukończyć kurs pierwszej pomocy prowadzony według wytycznych ERC lub PRC, pilnować terminu odnowienia i poprowadzić bezpieczną demonstrację dla młodszych.

Jak to sprawdzamyZaświadczenie kursu według wytycznych ERC lub PRC, kursu PCK albo bezpłatnego kursu wewnętrznego szkoły prowadzonego przez instruktora spełniającego te wytyczne, oraz przeprowadzona demonstracja; program nie wymaga i nie prowadzi do kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

odpowiedzialne decyzje · empatia · odporność
🚑 Zdrowie i pierwsza pomoc

Drobne urazy i choroby

Obserwacja, podstawowa pomoc i właściwa eskalacja bez diagnozowania.

7–10 Zauważam i zgłaszam

Co dziecko umiePotrafi opisać dorosłemu, co się stało, gdzie odczuwa problem i od kiedy, oraz nie dotykać cudzej krwi.

Jak to sprawdzamyW 5 z 6 scenek podaje 3 kluczowe informacje, wybiera dorosłego i nie podejmuje zastrzeżonego działania.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Karta objawów

Co dziecko umiePotrafi użyć termometru cyfrowego i zapisać godzinę, odczyt, objawy, alergie oraz przyjmowane leki bez dawkowania.

Jak to sprawdzamyWykonuje 3 pomiary na sobie lub na modelu, rozpoznaje nieważny wynik i tworzy kompletną, czytelną kartę na fikcyjnym przypadku, bez prawdziwych danych zdrowotnych.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Drobna rana

Co dziecko umiePotrafi na modelu zabezpieczyć powierzchowną ranę i wskazać sygnały wymagające pomocy.

Jak to sprawdzamyWykonuje 7/7 kroków, nie dotyka części opatrunku przy ranie i poprawnie rozpoznaje 4 z 5 wskazań do eskalacji.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Bezpieczny dzień choroby

Co dziecko umiePotrafi dla fikcyjnego przypadku ułożyć plan odpoczynku, nawodnienia, obserwacji i kontaktu z opiekunem oraz założyć i skontrolować opatrunek na modelu w 24-godzinnym oknie obserwacji.

Jak to sprawdzamyTworzy plan 12-godzinny, poprawnie rozstrzyga 4 z 5 kart obserwuj–zgłoś zmianę i dokumentuje 2 kontrole opatrunku z decyzją: kontynuuję, zmieniam albo eskaluję.

Z instruktorem

17–19 Scenariusz opieki

Co dziecko umiePotrafi w symulacji zebrać informacje, udzielić przećwiczonej pomocy i przerwać, gdy sytuacja przekracza kompetencje.

Jak to sprawdzamyPrzechodzi 2 scenariusze z wynikiem minimum 90%, bez błędu krytycznego, i audytuje apteczkę.

Z instruktorem

odpowiedzialne decyzje · empatia · odporność
🚑 Zdrowie i pierwsza pomoc

Korzystanie z ochrony zdrowia

Od wyboru miejsca pomocy do bezpiecznej koordynacji profilaktyki i dokumentacji.

7–10 Mapa pomocy

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać, kto pomaga w typowej sytuacji: dorosły w domu, pielęgniarka lub dorosły w szkole albo numer 112.

Jak to sprawdzamyRozwiązuje poprawnie 8 z 10 fikcyjnych kart w podziale na trzy drogi pomocy i w każdej wskazuje, kiedy potrzebny jest dorosły.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Przygotowanie wizyty

Co dziecko umiePotrafi dopasować potrzebę do lekarza rodzinnego, dentysty, farmaceuty lub opieki nocnej i świątecznej oraz przygotować powód wizyty, chronologię, pytania, alergie, leki i dokumenty bez diagnozowania.

Jak to sprawdzamySortuje 8 z 10 fikcyjnych kart między cztery miejsca pomocy, wypełnia 8/8 pól fikcyjnej karty i przekazuje raport w 60 sekund bez prawdziwych danych zdrowotnych.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Termin i logistyka

Co dziecko umiePotrafi umówić, przełożyć lub odwołać symulowaną wizytę, zapisać termin, zaplanować trasę oraz odróżnić nocną i świąteczną opiekę zdrowotną, teleplatformę pierwszego kontaktu i SOR.

Jak to sprawdzamyKończy 3 symulacje bez nadmiarowych danych, planuje dotarcie z minimum 15-minutowym zapasem i poprawnie wybiera drogę pomocy w 4 z 5 kart wieczornych oraz weekendowych.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Wiarygodna informacja

Co dziecko umiePotrafi znaleźć oficjalne informacje o placówce i odróżnić je od reklamy oraz porady bez źródła.

Jak to sprawdzamyPorównuje 3 materiały z autorem, datą, źródłem i celem oraz tworzy poprawną kartę usługi.

Samodzielnie

17–19 Koordynuję opiekę

Co dziecko umiePotrafi skoordynować własną wizytę profilaktyczną: pytania, termin, dojazd, zalecenia i kontrolę.

Jak to sprawdzamyPrzedstawia zanonimizowaną teczkę z 6 elementami dotyczącą własnej wizyty i wskazuje 2 sytuacje wymagające opiekuna lub personelu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

odpowiedzialne decyzje · empatia · odporność
🚑 Zdrowie i pierwsza pomoc

Opieka i odpowiedzialność za innych

Od zauważenia potrzeby do bezpiecznego wsparcia dziecka, seniora lub osoby zależnej bez zastępowania opiekuna.

7–10 Zauważam i wołam dorosłego

Co dziecko umiePotrafi zauważyć głód, zimno, ból, zagubienie lub przeciążenie i szybko przekazać dorosłemu fakty.

Jak to sprawdzamyW 6 scenkach poprawnie wybiera pomoc, podaje 3 kluczowe informacje i nie zostaje sam na sam z odpowiedzialnością.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Pomagam w prostej rutynie

Co dziecko umiePotrafi pod nadzorem przygotować bezpieczną aktywność, wodę, ubranie lub uporządkować otoczenie bez podawania leków.

Jak to sprawdzamyRealizuje 4-elementową rutynę i zalicza 8/8 punktów bezpieczeństwa, zgody, higieny i przekazania dorosłemu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Planuję godzinę wsparcia

Co dziecko umiePotrafi uzgodnić potrzeby, aktywność, przekąskę zgodną z pisemną kartą opiekuna, kontakt i plan przerwania, nie karmi osoby zależnej i wie, że wszystko, co budzi jego niepokój, zgłasza tego samego dnia wskazanej osobie w szkole i nikomu nie obiecuje tajemnicy.

Jak to sprawdzamyProwadzi godzinne wsparcie przy obecnym dorosłym, dokumentuje 5 punktów planu, poprawnie reaguje na jedną zmianę i ma zaliczony poziom 3 pierwszej pomocy wraz z postępowaniem przy zadławieniu.

Z instruktorem

15–17 Wspieram bez odbierania autonomii

Co dziecko umiePotrafi zapytać o preferencje, zaoferować wybór, dostosować komunikację i rozpoznać granicę swoich kompetencji, nie podając leków i nie wykonując czynności pielęgnacyjnych zastrzeżonych dla opiekuna.

Jak to sprawdzamyPrzechodzi 4 symulacje z wynikiem minimum 90% i wykonuje 2-godzinny dyżur pomocniczy w obecności odpowiedzialnego dorosłego, który pozostaje w tym samym lokalu przez cały czas; uczeń nigdy nie zostaje sam na sam z osobą zależną.

Z instruktorem

17–19 Koordynuję bezpieczny dyżur pomocniczy

Co dziecko umiePotrafi przygotować harmonogram, kontakty, przekazanie informacji, prywatność i scenariusze eskalacji bez przejmowania prawnej opieki.

Jak to sprawdzamyRealizuje 4-godzinny dyżur pomocniczy z odpowiedzialnym dorosłym obecnym przez cały czas i ma ważną pierwszą pomoc na poziomie 4; handover zawiera 6/6 elementów, w tym pole obserwacje budzące niepokój przekazywane do szkoły, i zero przekroczeń zakresu.

Z instruktorem

odpowiedzialne decyzje · empatia · odporność
🧯 Bezpieczeństwo i odporność

Sytuacje awaryjne

Dobre decyzje w pożarze, awarii, burzy i ewakuacji.

7–10 Znam bezpieczne wyjście

Co dziecko umiePotrafi wskazać dwa wyjścia, miejsce zbiórki i dorosłego, do którego zwraca się po pomoc.

Jak to sprawdzamyPrzechodzi domową lub szkolną drogę ewakuacji bez podpowiedzi.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Reaguję na alarm, dym i czad

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać alarm, opuścić miejsce bez zabierania rzeczy, poruszać się nisko przy zadymieniu, nie wracać oraz zareagować na alarm czadu: otworzyć okna, wyprowadzić wszystkich, zadzwonić pod 112 i nie wracać do środka.

Jak to sprawdzamyĆwiczenie ewakuacyjne wykonane spokojnie, z 6/6 krokami we właściwej kolejności i bez kryterium czasu; zadymienie symulowane wyłącznie wizualnie, bez wytwornic dymu i bez realnego dymu.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Tworzę rodzinny plan awaryjny

Co dziecko umiePotrafi przygotować kontakty, punkt spotkania, podstawowy zestaw z czujnikiem czadu i zasady na wypadek przerwy w prądzie lub ewakuacji.

Jak to sprawdzamyPlan sprawdzony podczas rodzinnej symulacji albo podczas symulacji w grupie szkolnej, w której uczeń przedstawia plan swojego gospodarstwa i odgrywa jego role.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Oceniam ryzyko przed działaniem

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać zagrożenia pożarowe, elektryczne, pogodowe i tłumu oraz wybrać bezpieczniejszą opcję.

Jak to sprawdzamyAudyt wybranego wydarzenia lub przestrzeni z planem ograniczenia ryzyka.

Z instruktorem

17–19 Koordynuję bezpieczne wydarzenie

Co dziecko umiePotrafi przygotować ocenę ryzyka, role, komunikację, procedurę ewakuacji i odprawę bezpieczeństwa dla małego wydarzenia.

Jak to sprawdzamyWydarzenie przeprowadzone z odprawą i krótkim raportem po działaniu; uczeń prowadzi je jako ćwiczenie, a osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i ewakuację w rozumieniu przepisów pozostaje dorosły organizator, który zatwierdza dokumenty przed wydarzeniem.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · odporność · podejmowanie decyzji
🧯 Bezpieczeństwo i odporność

Osobiste granice i ryzyko

Asertywność, zgoda, bezpieczne wyjście i zgłaszanie na fikcyjnych scenariuszach.

7–10 Moje i twoje STOP

Co dziecko umiePotrafi jasno powiedzieć „nie” lub „stop”, zwiększyć dystans, znaleźć dorosłego i uszanować cudze „stop”.

Jak to sprawdzamyW 4/4 scenkach wykonuje działanie ochronne, czyli słowo, dystans, odejście albo poszukanie dorosłego, i wskazuje 2 zaufane osoby oraz jedną opcję rezerwową; brak natychmiastowej reakcji nie jest błędem i jest omawiany jako typowa reakcja, nie jako wina.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

9–12 Prośba, sekret, zagrożenie

Co dziecko umiePotrafi odróżnić nieszkodliwą niespodziankę od sekretu dotyczącego krzywdy, groźby lub izolowania.

Jak to sprawdzamyKlasyfikuje 8 z 10 fikcyjnych sytuacji i podaje sekwencję: odejdź, powiedz, próbuj do skutku.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Presja i plan wyjścia

Co dziecko umiePotrafi odmówić pod presją, opuścić sytuację i uruchomić ustalony kontakt lub hasło bezpieczeństwa.

Jak to sprawdzamyPrzechodzi 3 scenki na przygotowanych, bezosobowych scenariuszach, bez kontaktu fizycznego, z dobrowolnym udziałem w każdej roli i wyjściem z roli po każdej scence; tworzy kartę: kontakt, miejsce, transport, meldunek.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Zgoda i bezpieczne spotkanie

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać dobrowolną, konkretną i wycofywalną zgodę, rozpoznać presję na wysłanie zdjęcia intymnego oraz zaplanować bezpieczne spotkanie.

Jak to sprawdzamyAnalizuje 6 z 8 scenariuszy, tworzy plan z miejscem publicznym, własnym powrotem, meldunkiem i ochroną danych oraz odtwarza sekwencję na szantaż zdjęciem: nie płacę, nie wysyłam więcej, zachowuję dowody, mówię dorosłemu, zgłaszam.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Świadek i zgłoszenie

Co dziecko umiePotrafi wesprzeć osobę pod presją, wybrać bezpieczną interwencję i zgłosić fakty bez rozpowszechniania treści, wiedząc, że osoba, której zdjęcie rozpowszechniono, jest pokrzywdzona i nie ponosi winy.

Jak to sprawdzamyW 4 symulacjach dobiera działanie do ryzyka, nie obiecuje tajemnicy i przekazuje raport faktów bez plotek; wskazuje drogę zgłoszenia: osoba wskazana w standardach ochrony małoletnich, pedagog lub psycholog szkolny, 112, 116 111, 800 12 12 12 oraz Dyżurnet.pl przy materiałach w sieci.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

krytyczne myślenie · odporność · podejmowanie decyzji
🧯 Bezpieczeństwo i odporność

Bezpieczeństwo nad wodą

Od zasad kąpieliska do świadomego planowania aktywności wodnej i własnych ograniczeń.

7–10 Czytam kąpielisko

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać ratownika, strzeżoną strefę, flagi, znaki, bezpieczne wejście i osobę odpowiedzialną.

Jak to sprawdzamyNa lądzie rozwiązuje 8 z 10 scenariuszy i na strzeżonym miejscu wskazuje 6/6 elementów przed zbliżeniem do wody.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

9–12 Rzucam pomoc, nie wchodzę

Co dziecko umiePotrafi wezwać pomoc i podać z brzegu dostępny przedmiot pływający lub linę bez wchodzenia do wody, także gdy do załamania doszło na lodzie.

Jak to sprawdzamyNa suchym stanowisku wykonuje 5/5 kroków i 3 razy dorzuca sprzęt w strefę 1 m od celu; w wariancie zimowym opisuje zasadę: nie wchodzę na lód, kładę się płasko, podaję przedmiot, dzwonię pod 112.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Samoratownictwo pod opieką

Co dziecko umiePotrafi w basenie pod kierunkiem instruktora spokojnie wejść, utrzymać wyporność, obrócić się, dopłynąć do brzegu i wyjść, rozumiejąc, dlaczego pierwsze sekundy w zimnej wodzie wymagają spokojnego oddechu zamiast walki.

Jak to sprawdzamyNa głębokości dopasowanej przez instruktora, przy dyżurującym ratowniku wodnym i ustalonej liczbie uczestników na opiekuna, wykonuje sekwencję bez paniki i reaguje na sygnał przerwania; nie ćwiczy ratowania drugiej osoby. Uczeń bez umiejętności pływania lub bez zgody opiekuna zalicza równoważną wersję na płyciźnie albo na stanowisku suchym.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Planuję bezpieczny dzień nad wodą

Co dziecko umiePotrafi sprawdzić pogodę, regulamin, ratowników, sprzęt wypornościowy, skład grupy, trzeźwość uczestników, własne ograniczenia i warunki rezygnacji.

Jak to sprawdzamyTworzy kartę 10/10, uzasadnia, dlaczego alkohol i skoki do nieznanej wody są główną przyczyną utonięć, i podczas wizyty dwukrotnie podejmuje poprawną decyzję stop, zmiana albo kontynuacja.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę odprawę uczestnika

Co dziecko umiePotrafi przygotować odprawę i logistykę aktywności wodnej, pozostawiając ratownictwo oraz nadzór osobom uprawnionym.

Jak to sprawdzamyPrzedstawia plan łączności, wyposażenia, liczebności, punktów kontroli i ewakuacji; instruktor zatwierdza 100% elementów krytycznych.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · odporność · podejmowanie decyzji
🧯 Bezpieczeństwo i odporność

Logistyka terenowa i biwak

Cywilna adaptacja terenoznawstwa i przetrwania: przygotowanie, schronienie, woda, higiena oraz bezpieczny odwrót.

7–10 Plecak na dzień

Co dziecko umiePotrafi dobrać do pogody wodę, jedzenie, warstwę odzieży, światło, kontakt i drobną apteczkę bez przeciążania plecaka.

Jak to sprawdzamyPakuje 8/8 elementów do scenariusza, wyjaśnia zastosowanie i utrzymuje masę w limicie ustalonym przez instruktora.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Ubieram się warstwowo i dbam o wyposażenie

Co dziecko umiePotrafi dobrać warstwy do temperatury i opadu, zabezpieczyć rzeczy przed wilgocią oraz wykonać kontrolę po powrocie, w tym kontrolę na obecność kleszczy.

Jak to sprawdzamyDla 4 scenariuszy dobiera kompletny zestaw, pakuje rzeczy w strefy, po ćwiczeniu rozlicza 100% wyposażenia i wykonuje kontrolę na kleszcze, opisując bezpieczne usunięcie oraz zapisanie daty ukąszenia.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Organizuję bezpieczny postój

Co dziecko umiePotrafi wybrać dozwolone miejsce, rozstawić tarp lub namiot, zaplanować wodę, higienę, odpady i drogę wyjścia oraz rozpoznać wychłodzenie i zastosować bierne ogrzewanie.

Jak to sprawdzamyNa kontrolowanym terenie rozstawia schronienie w 20 minut, zalicza 10/10 punktów lokalizacji, rozpoznaje 4 z 5 objawów wychłodzenia z właściwą reakcją i pozostawia miejsce bez śladu.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Biwakuję przez dobę

Co dziecko umiePotrafi przygotować 24-godzinny pobyt z prognozą, zapasem wody i żywności, meldunkami, odpoczynkiem i kryteriami odwrotu.

Jak to sprawdzamyRealizuje biwak z instruktorem na podstawie pisemnej zgody opiekuna i karty wyjścia, wykonuje wszystkie meldunki, utrzymuje porządek i w 2 symulowanych zmianach poprawnie modyfikuje plan; nocleg odbywa się według ustalonego podziału miejsc i zasady, że żaden dorosły nie nocuje sam z uczniem.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę logistykę wyjścia grupy

Co dziecko umiePotrafi rozdzielić wspólne wyposażenie, planować zużycie, punkty kontroli, wariant awaryjny i przekazanie odpowiedzialności.

Jak to sprawdzamyKoordynuje wyjście 6–10 osób jako ćwiczenie, przy czym kierownikiem wyjścia w rozumieniu przepisów pozostaje dorosły, który zatwierdza plan przed wyruszeniem; utrzymuje 100% elementów krytycznych, dokumentuje 5 decyzji i kończy pełnym rozliczeniem sprzętu.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · odporność · podejmowanie decyzji
🧯 Bezpieczeństwo i odporność

Łączność i meldunek

Od jasnego przekazania faktów do systemu łączności wydarzenia z wariantem awaryjnym.

7–10 Meldunek w czterech punktach

Co dziecko umiePotrafi powiedzieć: kto mówi, gdzie jest, co się dzieje i jakiej pomocy potrzebuje.

Jak to sprawdzamyW 5 scenkach przekazuje 4/4 informacje w czasie do 30 sekund i odpowiada na pytanie bez zgadywania.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Literuję bez pomyłki

Co dziecko umiePotrafi użyć jednego, przyjętego w szkole alfabetu fonetycznego, powtórzyć liczbę i potwierdzić odebranie informacji.

Jak to sprawdzamyLiteruje 10 nazw i przekazuje 10 liczb; osiąga minimum 85% zgodności w pierwszej próbie i minimum 95% w próbie powtórzonej po ćwiczeniu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Pracuję z radiem treningowym

Co dziecko umiePotrafi wykonać kontrolę sprzętu, wywołanie, krótką transmisję, potwierdzenie i zapis bez podawania danych wrażliwych, wiedząc, że radio treningowe nigdy nie zastępuje wezwania pomocy pod 112.

Jak to sprawdzamyRealizuje 8 wymian wyłącznie na pasmach niewymagających pozwolenia, PMR446 albo CB, stosuje 7/7 zasad dyscypliny i prowadzi kompletny log; nadawanie na częstotliwościach służb ratunkowych i w pasmach amatorskich jest zabronione.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Buduję plan łączności

Co dziecko umiePotrafi określić role, kanał podstawowy, zapasowy sposób kontaktu, okna meldunków i procedurę utraty łączności.

Jak to sprawdzamyTworzy plan 8/8 dla wyjścia lub wydarzenia i przechodzi 3 symulacje: brak zasięgu, rozładowanie oraz niezrozumiały meldunek.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę łączność wydarzenia

Co dziecko umiePotrafi obsłużyć punkt komunikacji, priorytetyzować meldunki, chronić dane, przekazywać zmianę i odtworzyć przebieg zdarzeń.

Jak to sprawdzamyPodczas realnego wydarzenia prowadzi minimum 20 wpisów i oddaje zgodny czasowo raport oraz handover; meldunek krytyczny jest zawsze dublowany bezpośrednio do dorosłego odpowiedzialnego za wydarzenie, a odpowiedzialność za bezpieczeństwo pozostaje po jego stronie.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · odporność · podejmowanie decyzji
🔨 Narzędzia, drewno i naprawy

Drewno i montaż

Od miarki i wkrętaka do własnego, obciążonego mebla.

7–10 Mierzę i łączę

Co dziecko umiePotrafi użyć miarki, kątownika i wkrętaka ręcznego, zachowując porządek stanowiska.

Jak to sprawdzamyProsty model z trzech elementów mieści się w tolerancji 5 mm względem podanego wymiaru.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Skręcam gotowy mebel

Co dziecko umiePotrafi przeczytać instrukcję, rozłożyć części, dobrać łączniki i skręcić niewielki mebel bez uszkodzeń.

Jak to sprawdzamyMebel stoi stabilnie; dorosły sprawdza, czy instrukcja wymaga kotwienia przed dopuszczeniem do użycia.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Buduję skrzynkę z drewna

Co dziecko umiePotrafi zwymiarować, przeciąć ręcznie pod nadzorem, nawiercić, połączyć i wyszlifować elementy skrzynki.

Jak to sprawdzamySkrzynka jest prosta, bez drzazg i przenosi 10 kg przez 5 minut bez odkształcenia.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Projektuję i buduję krzesło

Co dziecko umiePotrafi wykonać rysunek, listę cięć i prototyp połączenia oraz zbudować stabilne krzesło z elementów przyciętych na wymiar przez instruktora; uczeń nie obsługuje pilarek.

Jak to sprawdzamyInstruktor przeprowadza statyczny test obciążeniem 110 kg przez 10 minut bez osoby na siedzisku, kontrolę stabilności i odbiór wszystkich połączeń.

Z instruktorem

17–19 Realizuję mebel od briefu do odbioru

Co dziecko umiePotrafi zebrać potrzeby użytkownika, zaplanować materiał i koszt, wykonać mebel oraz poprawić go po teście.

Jak to sprawdzamyMebel przechodzi odbiór instruktora i trafia do dorosłego odbiorcy z kartą przekazania: przeznaczenie, dopuszczalne obciążenie i zakaz stawania na nim; jest używany przez co najmniej dwa tygodnie.

Z instruktorem

rozwiązywanie problemów · kreatywność · wytrwałość
🔨 Narzędzia, drewno i naprawy

Malowanie i odnawianie ścian

Od próbnika farby do bezpiecznie odebranego remontu pomieszczenia.

7–10 Pędzel i bezpieczne stanowisko

Co dziecko umiePotrafi zabezpieczyć stanowisko, użyć pędzla i równo pomalować próbnik farbą wodną.

Jak to sprawdzamyZabezpiecza 1 m², okleja 1 m krawędzi i maluje panel 0,25 m² bez zabrudzeń poza osłoną i zacieków dłuższych niż 5 mm.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Punktowa naprawa powłoki

Co dziecko umiePotrafi przygotować, wypełnić i wyszlifować na mokro drobny ubytek przed miejscowym malowaniem.

Jak to sprawdzamyNa nowym panelu naprawia 3 ubytki 2–10 mm; po wyschnięciu żadna krawędź nie jest wyczuwalna powyżej 1 mm.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Równa powierzchnia

Co dziecko umiePotrafi przygotować i pomalować dostępny z podłogi fragment ściany, kontrolując ilość materiału i jakość powłoki.

Jak to sprawdzamyMierzy 2 m², oblicza farbę z odchyleniem do 15% i nakłada 2 warstwy bez widocznych prześwitów lub dużych zacieków.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Renowacja strefy ściany

Co dziecko umiePotrafi zaplanować i odnowić dostępną z podłogi część ściany na podłożu dopuszczonym przez instruktora.

Jak to sprawdzamyOdnawia 6–10 m², naprawia minimum 5 wad, szlifuje wyłącznie na mokro w masce FFP2, wykonuje próbę koloru i zalicza co najmniej 90% listy odbiorowej.

Z dorosłym

17–19 Projekt renowacji pomieszczenia

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać i zgłosić podłoże wymagające oceny specjalisty, a następnie zaplanować, wycenić i odebrać renowację pomieszczenia na podłożu dopuszczonym przez instruktora.

Jak to sprawdzamyOdnawia minimum 12 m² dostępnej z podłogi powierzchni; dokumentuje efekt, mieści się w 10% budżetu i uzyskuje odbiór użytkownika.

Z instruktorem

rozwiązywanie problemów · kreatywność · wytrwałość
🔨 Narzędzia, drewno i naprawy

Domowe naprawy i konserwacja

Diagnoza i naprawa prostych mechanizmów bez wchodzenia w instalacje specjalistyczne.

7–10 Trzy drobne naprawy

Co dziecko umiePotrafi wyregulować i zakonserwować proste elementy wyposażenia domu.

Jak to sprawdzamyDokręca uchwyt, wymienia odbojnik lub podkładkę meblową i konserwuje zawias; każdy element działa przez 10 prób.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Wymiana okucia

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać zużyte okucie, zmierzyć je, dobrać zamiennik ze specyfikacji i uzasadnić wybór przed wymianą.

Jak to sprawdzamyDobiera zamiennik z tablicy części na podstawie 3 wymiarów i rozstawu otworów, wymienia zawias, uchwyt albo ogranicznik, nie niszczy wkrętów, a element przechodzi 20 cykli.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Diagnoza mechanizmu

Co dziecko umiePotrafi znaleźć przyczynę zacinania się prostego mechanizmu i naprawić przyczynę zamiast wymieniać sprawne części.

Jak to sprawdzamyDiagnozuje i usuwa 2 usterki drzwi, szuflady, klamki lub zaczepu; oba mechanizmy przechodzą 20 cykli.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Odpływ i armatura bez ciśnienia

Co dziecko umiePotrafi zakonserwować dostępny element odpływowy na stanowisku, na którym dopływ wody odcina instruktor, a uczeń potwierdza odcięcie.

Jak to sprawdzamyNa przeznaczonym do ćwiczeń stanowisku, które nigdy nie prowadziło ścieków, czyści w rękawicach perlator i syfon; po 3 cyklach papier kontrolny pozostaje suchy przez 5 minut.

Z dorosłym

17–19 Przegląd i pakiet napraw

Co dziecko umiePotrafi przeprowadzić przegląd wyposażenia, ustalić priorytety i wykonać bezpieczny pakiet napraw.

Jak to sprawdzamyAudytuje 20 punktów, klasyfikuje usterki i wykonuje 4 naprawy z 3 rodzin mechanizmów w granicach 10% kosztorysu.

Z instruktorem

rozwiązywanie problemów · kreatywność · wytrwałość
🔨 Narzędzia, drewno i naprawy

Łączniki i bezpieczne mocowanie

Od rozpoznania łącznika do autoryzowanego montażu lekkiego wyposażenia.

7–10 Łącznik i właściwe narzędzie

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać podstawowe łączniki i dobrać właściwe narzędzie ręczne.

Jak to sprawdzamyDopasowuje minimum 8 z 10 zestawów i wykonuje połączenie, które nie luzuje się po 20 cyklach.

Z dorosłym

9–12 Pomiar i szablon montażowy

Co dziecko umiePotrafi rozmierzyć położenie lekkiego elementu, przygotować szablon i zamocować element w gotowych otworach panelu bez wiercenia.

Jak to sprawdzamyPrzenosi minimum 3 punkty na panel z tolerancją 2 mm i poziomem do 3 mm odchylenia na 1 m, a następnie mocuje element w przygotowanych otworach.

Z dorosłym

13–15 Mocowanie na panelu ćwiczebnym

Co dziecko umiePotrafi dobrać mocowanie do rozpoznanego podłoża i zamontować lekki, nietłukący się element.

Jak to sprawdzamyRozpoznaje 3 próbki podłoża i wykonuje 2 punkty montażowe; element do 2 kg przechodzi próbę producenta.

Z instruktorem

15–17 Lekki element wyposażenia

Co dziecko umiePotrafi wykonać wielopunktowy montaż na ścianie o udokumentowanym przebiegu instalacji, sprawdzonej wykrywaczem przez instruktora i przez ucznia.

Jak to sprawdzamyOddaje plan wiercenia ze strefami instalacyjnymi i wynikiem dwóch sprawdzeń wykrywaczem, wierci w masce FFP2 z odciągiem lub na mokro i montuje tablicę, organizer albo listwę na minimum 4 punktach; wynik jest poziomy i przechodzi kontrolę po 24 godzinach.

Z instruktorem

17–19 Projekt strefy wyposażenia

Co dziecko umiePotrafi zaprojektować rozmieszczenie kilku gotowych elementów z uwzględnieniem obciążenia, dostępności i przebiegu instalacji w ścianie.

Jak to sprawdzamyTworzy tabelę obciążeń oraz plan wiercenia ze strefami instalacyjnymi, montuje 2 elementy na minimum 6 punktach w masce FFP2 z kontrolą pyłu; odbiór powtarza po 7 dniach.

Z instruktorem

rozwiązywanie problemów · kreatywność · wytrwałość
🔨 Narzędzia, drewno i naprawy

Uszczelnianie i ograniczanie strat

Pomiar przeciągów i odwracalne usprawnienia bez naruszania wentylacji.

7–10 Mapa przeciągów

Co dziecko umiePotrafi wyczuć i zaznaczyć przeciąg we wskazanych miejscach, bez ognia, dymu i ingerowania w budynek.

Jak to sprawdzamySprawdza paskiem papieru 4 wskazane punkty i zaznacza wynik na rysunku pomieszczenia; nawiewniki i kratki pokazuje mu dorosły.

Z dorosłym

9–12 Uszczelka zdejmowalna

Co dziecko umiePotrafi zmierzyć szczelinę, zamontować zdejmowalną uszczelkę bez blokowania drzwi lub okna i wyjaśnić, dlaczego nie wolno zaklejać kratki wentylacyjnej.

Jak to sprawdzamyMierzy 6 punktów, montuje 2 m uszczelki, poprawia test papierowy w minimum 80% punktów i wskazuje czujnik czadu oraz kratkę, których nie wolno zasłaniać.

Z dorosłym

13–15 Spoina na modelu strefy mokrej

Co dziecko umiePotrafi usunąć i odtworzyć ciągłą spoinę uszczelniającą na stanowisku ćwiczebnym, prowadząc ostrze od siebie i wietrząc stanowisko.

Jak to sprawdzamyPracuje w rękawicach odpornych na przecięcie i przy otwartym oknie, używa silikonu neutralnego i odtwarza 0,5–1 m spoiny bez przerw; po pełnym związaniu 15-minutowy test wodny nie wykazuje przecieku.

Z instruktorem

15–17 Pakiet trzech usprawnień

Co dziecko umiePotrafi wdrożyć kilka odwracalnych rozwiązań ograniczających przeciągi bez pogarszania wentylacji i odmówić uszczelniania tam, gdzie pracuje otwarte urządzenie gazowe.

Jak to sprawdzamyPrzed pracą sprawdza i zapisuje typ urządzeń grzewczych w pomieszczeniu, wykonuje 3 usprawnienia na minimum 5 m krawędzi i zmniejsza liczbę nieszczelnych punktów co najmniej o połowę; nawiewniki zostają drożne.

Z instruktorem

17–19 Projekt ograniczenia strat

Co dziecko umiePotrafi zaplanować i zweryfikować projekt ograniczenia niekontrolowanego przewiewu, dokumentując, że wentylacja i odprowadzenie spalin pozostają nienaruszone.

Jak to sprawdzamyAudytuje 16 punktów, potwierdza brak urządzeń z otwartą komorą spalania albo wyłącza takie pomieszczenie z projektu, usprawnia 8 m połączeń; liczba punktów niezaliczających testu papierowego spada o minimum 60% względem tego samego zestawu 16 punktów i utrzymuje się po 7 dniach.

Z instruktorem

rozwiązywanie problemów · kreatywność · wytrwałość
🔌 Elektronika i technologia

Obwody i lutowanie

Od bezpiecznego obwodu niskonapięciowego do diagnozy urządzenia.

7–10 Buduję obwód bez lutowania

Co dziecko umiePotrafi połączyć baterię, wyłącznik i diodę w zestawie niskonapięciowym oraz odłączyć zasilanie po pracy.

Jak to sprawdzamyDioda świeci, a uczeń wyjaśnia rolę każdego elementu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Czytam prosty schemat

Co dziecko umiePotrafi zbudować układ na płytce stykowej, rozpoznać polaryzację i znaleźć błędne połączenie.

Jak to sprawdzamyDwa układy działają zgodnie ze schematem po samodzielnej korekcie.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Lutuję latarkę LED

Co dziecko umiePotrafi przygotować wentylowane stanowisko, użyć okularów, cynować przewód spoiwem bezołowiowym i wykonać trwałe połączenia zestawu.

Jak to sprawdzamyLatarka działa po teście ciągłości i oględzinach spoin; uczeń pracuje wyłącznie spoiwem bezołowiowym i myje ręce po sesji.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Buduję użyteczny układ

Co dziecko umiePotrafi polutować czujnik z mikrokontrolerem, zabezpieczyć połączenia i umieścić układ w obudowie.

Jak to sprawdzamyUrządzenie zasilane pakietem ogniw alkalicznych albo szkolnym zasilaczem certyfikowanym pracuje przez tydzień pod nadzorem w godzinach pracy szkoły i ma schemat oraz instrukcję.

Z instruktorem

17–19 Diagnozuję bezpiecznie usterkę

Co dziecko umiePotrafi miernikiem sprawdzić obwód niskonapięciowy, zlokalizować usterkę i zdecydować: naprawa, serwis albo utylizacja.

Jak to sprawdzamyUdokumentowana diagnoza i bezpieczna naprawa urządzenia niskonapięciowego bez wbudowanego pakietu Li-ion; sprzęt odrzucony trafia do punktu zbiórki elektroodpadów.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · kreatywność · zarządzanie uczeniem
🔌 Elektronika i technologia

Cyfrowe bezpieczeństwo i odporność

Od ochrony urządzenia do autoryzowanego audytu bezpieczeństwa cyfrowego.

7–10 Blokada i aktualizacje

Co dziecko umiePotrafi włączyć podstawową ochronę urządzenia szkolnego bez ujawniania kodu dostępu.

Jak to sprawdzamyNa urządzeniu udostępnionym przez szkołę ustawia blokadę do 5 minut i sprawdza aktualizacje, nie zapisując żadnych sekretów.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Unikalne hasła i MFA

Co dziecko umiePotrafi zabezpieczyć konta unikalnymi hasłami, drugim składnikiem i procedurą odzyskania.

Jak to sprawdzamyKonfiguruje menedżer haseł dla 2 kont założonych przez szkołę w jej własnym środowisku i bez danych osobowych, uruchamia MFA oraz próbę odzyskania i przegląda uprawnienia 5 aplikacji, nie ujawniając sekretów.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Phishing i prywatność

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać próbę manipulacji i ograniczyć niepotrzebne udostępnianie danych.

Jak to sprawdzamyKlasyfikuje minimum 10 z 12 wiadomości i usuwa co najmniej 3 zbędne uprawnienia z 3 kont.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Kopia zapasowa i incydent

Co dziecko umiePotrafi zabezpieczyć ważne dane i przeprowadzić kontrolowane odzyskanie po awarii.

Jak to sprawdzamyWdraża zasadę 3–2–1 dla 20 plików, przywraca 5/5 losowych i kończy scenariusz utraty telefonu lub konta.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

17–19 Audyt i edukacja

Co dziecko umiePotrafi przeprowadzić autoryzowany audyt higieny cyfrowej własnych kont i urządzeń szkolnych oraz nauczyć innych bezpiecznych zachowań.

Jak to sprawdzamyAudytuje z listy kontrolnej własne konta oraz 5 urządzeń szkolnych przy nauczycielu, nigdy nie przyjmując cudzych haseł ani nie logując się na cudze konto; priorytetyzuje 5 ryzyk, wdraża 3 zabezpieczenia i prowadzi zajęcia z wynikiem quizu minimum 80%.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · kreatywność · zarządzanie uczeniem
🔌 Elektronika i technologia

CAD i druk 3D

Od pomiaru i szkicu do powtarzalnej serii bezpiecznych, niekrytycznych części.

7–10 Mierzę i rysuję przedmiot

Co dziecko umiePotrafi zmierzyć prosty przedmiot z dokładnością do centymetra i narysować go na papierze w kratkę.

Jak to sprawdzamyRysuje przedmiot z 4 wymiarami; minimum 3 zgadzają się z pomiarem dorosłego z tolerancją 1 cm, a rysunek odczytuje inna osoba.

Z dorosłym

9–12 Pomiar i szkic cyfrowy

Co dziecko umiePotrafi zmierzyć przedmiot z dokładnością do milimetra i sporządzić czytelny szkic CAD z jednostkami.

Jak to sprawdzamyTworzy szkic z 6 wymiarami; minimum 5 zgadza się z pomiarem instruktora z tolerancją ±1 mm.

Z dorosłym

13–15 Model parametryczny i pierwszy wydruk

Co dziecko umiePotrafi zbudować parametryczny model prostego, niekrytycznego przedmiotu, przygotować go do druku i bezpiecznie obsłużyć drukarkę.

Jak to sprawdzamyModel ma minimum 5 kontrolowanych wymiarów i przebudowuje się bez błędu po zmianie parametru; drukuje 2 elementy kalibracyjne, minimum 4 z 5 wymiarów mieści się w tolerancji do ±0,5 mm, a uczeń nie sięga do pracującej drukarki i zdejmuje wydruk narzędziem prowadzonym od siebie.

Z instruktorem

15–17 Iteracyjna część zastępcza

Co dziecko umiePotrafi zaprojektować i poprawić niekrytyczną część zastępczą dla realnego przedmiotu.

Jak to sprawdzamyWykonuje 2 iteracje; wersja finalna przechodzi 20 cykli i zużywa minimum 15% mniej materiału niż pierwsza.

Z instruktorem

17–19 Projekt dla użytkownika

Co dziecko umiePotrafi przeprowadzić proces od rozpoznania potrzeby do powtarzalnej małej serii.

Jak to sprawdzamyTworzy 3 prototypy, testuje z 3 osobami i wytwarza 5 sztuk, z których minimum 4 przechodzą odbiór.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · kreatywność · zarządzanie uczeniem
🔌 Elektronika i technologia

Diagnostyka i modułowa naprawa urządzeń

Metodyczna diagnoza, ochrona danych i naprawy niskiego ryzyka.

7–10 Oględziny i pielęgnacja

Co dziecko umiePotrafi bezpiecznie obejrzeć, oczyścić z zewnątrz i sklasyfikować stan wyłączonego urządzenia.

Jak to sprawdzamyWypełnia checklistę dla 2 urządzeń i poprawnie wskazuje minimum 5 oznak wymagających wycofania z użycia.

Z dorosłym

9–12 Diagnoza bez otwierania

Co dziecko umiePotrafi metodycznie zawęzić przyczynę usterki bez otwierania urządzenia.

Jak to sprawdzamyDla 2 usterek sprawdza objaw, ustawienia, przewód, akcesorium, port i diagnostykę; wskazuje poprawny następny krok.

Z dorosłym

13–15 Moduł serwisowalny przez użytkownika

Co dziecko umiePotrafi według dokumentacji wymienić dozwolony moduł w urządzeniu bez wbudowanego pakietu Li-ion albo w takim, w którym instruktor wcześniej odłączył ogniwo od płyty.

Jak to sprawdzamyZ ochroną ESD i narzędziami nieprzewodzącymi wymienia autoryzowany RAM, dysk, klawiaturę lub filtr; ogniwo pozostaje odłączone do końca pracy, nie pozostają części, a test potwierdza rezultat.

Z instruktorem

15–17 Odzyskanie sprawnego systemu

Co dziecko umiePotrafi zabezpieczyć dane i usunąć typową usterkę oprogramowania bez utraty uzgodnionych plików.

Jak to sprawdzamyPracuje na przygotowanych obrazach dysku z danymi testowymi albo na podstawie pisemnego upoważnienia właściciela, z ustalonym miejscem przechowywania i udokumentowanym usunięciem kopii; diagnozuje 2 przypadki, tworzy kopię i przywraca 10 wskazanych plików, a właściciel potwierdza funkcje testowe.

Z instruktorem

17–19 Punkt diagnostyczno-naprawczy

Co dziecko umiePotrafi zorganizować autoryzowany przegląd urządzeń i odpowiedzialne przekazanie elektroodpadów.

Jak to sprawdzamyPrzyjmuje 5 urządzeń na karcie zgłoszenia z oświadczeniem właściciela, zakresem prac, informacją o utracie gwarancji i wykonaną wcześniej kopią danych; wykonuje 3 naprawy lub uzasadnione decyzje, a dla 2 sztuk dokumentuje usunięcie danych.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · kreatywność · zarządzanie uczeniem
🔌 Elektronika i technologia

Arkusze, dane i automatyzacja

Od prostej tabeli do dashboardu i bezpiecznej automatyzacji pracy.

7–10 Porządkuję dane w tabeli

Co dziecko umiePotrafi uzupełnić nagłówki w gotowej tabeli, posortować ją i znaleźć wskazaną wartość.

Jak to sprawdzamyNa przygotowanej tabeli 10 rekordów z 4 kolumnami nadaje wszystkie nagłówki, sortuje według wskazanej kolumny i osiąga wynik 5/5 zadań wyszukiwania.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Liczę formułą

Co dziecko umiePotrafi wprowadzić własny zbiór danych, użyć sumy, średniej, minimum, maksimum i prostego warunku oraz rozpoznać błąd odwołania.

Jak to sprawdzamySamodzielnie wprowadza 20 rekordów, buduje arkusz 30 pozycji z 5 formułami; wyniki zgadzają się z kontrolą i poprawia 2 celowo wprowadzone błędy.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Pokazuję dane na wykresie

Co dziecko umiePotrafi dobrać wykres do pytania, opisać osie, źródło i ograniczenia oraz nie manipulować skalą.

Jak to sprawdzamyTworzy 3 poprawne wykresy z jednego zbioru, a 4 z 5 odbiorców trafnie odczytuje główny wniosek.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Czyszczę i analizuję zbiór

Co dziecko umiePotrafi wykryć duplikaty, braki i niespójne formaty oraz zbudować tabelę przestawną bez ujawniania danych osobowych.

Jak to sprawdzamyCzyści 200 rekordów, dokumentuje 5 reguł, zachowuje kopię źródła i odpowiada poprawnie na 4 pytania analityczne.

Z dorosłym

17–19 Dashboard i bezpieczna automatyzacja

Co dziecko umiePotrafi połączyć dane, zaprojektować dashboard i zautomatyzować powtarzalny krok z kontrolą człowieka.

Jak to sprawdzamyDashboard ma 5 wskaźników, automatyzacja przechodzi 20 przypadków bez błędu i zawiera log, instrukcję cofnięcia oraz właściciela kontroli.

Z dorosłym

krytyczne myślenie · kreatywność · zarządzanie uczeniem
🌱 Ogród, przyroda i klimat

Od nasiona do plonu

Coraz trudniejsze uprawy i coraz większa odpowiedzialność za system.

7–10 Uprawiam rzeżuchę lub rzodkiewkę

Co dziecko umiePotrafi wysiać szybko rosnącą roślinę, podlewać ją i rozpoznać, czego potrzebuje do wzrostu.

Jak to sprawdzamyRoślina wysiana w certyfikowanym podłożu dochodzi do zbioru, uczeń myje ręce po pracy i prowadzi prosty dziennik.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Prowadzę skrzynkę sałaty

Co dziecko umiePotrafi przygotować podłoże, rozplanować siew, przerwać rośliny i zebrać zdrowe liście.

Jak to sprawdzamyCo najmniej dwa zbiory sałaty i karta obserwacji.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Uprawiam pomidory od rozsady

Co dziecko umiePotrafi przygotować rozsadę, przesadzić, podpierać, regularnie zasilać i reagować na typowe objawy problemów.

Jak to sprawdzamyUczeń dokumentuje trzy decyzje pielęgnacyjne oraz plon albo — gdy uprawa przepadnie z przyczyn pogodowych lub chorobowych — pisemną analizę przyczyny i poprawkę na następny sezon.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Planuję ogród na sezon

Co dziecko umiePotrafi dobrać gatunki do miejsca, ułożyć kalendarz, policzyć zapotrzebowanie na wodę i zaplanować ochronę bez zbędnej chemii.

Jak to sprawdzamyZrealizowany plan grządki i porównanie plonu z założeniem.

Z dorosłym

17–19 Prowadzę system uprawy i uczę innych

Co dziecko umiePotrafi zarządzać małym ogrodem lub szklarnią, mierzyć wyniki i przekazać odpowiedzialność kolejnej grupie; w układzie hydroponicznym pracuje na gotowej pożywce, a instalację elektryczną i korektę pH prowadzi instruktor.

Jak to sprawdzamyPełny cykl, dane plonu i instrukcja operacyjna dla następców.

Z instruktorem

myślenie systemowe · odpowiedzialność · wytrwałość
🌱 Ogród, przyroda i klimat

Gleba, kompost i obieg materii

Od badania gleby do lokalnego systemu bezpiecznego obiegu bioodpadów.

7–10 Detektyw gleby

Co dziecko umiePotrafi porównać podstawowe właściwości dwóch próbek gleby.

Jak to sprawdzamyDla 2 próbek wykonuje test osiadania i test wsiąkania oraz mówi, która próbka szybciej wchłania wodę i dlaczego.

Z dorosłym

9–12 Co wraca do obiegu

Co dziecko umiePotrafi zmierzyć strumień bioodpadów i przygotować prawidłową mieszankę do lokalnego systemu.

Jak to sprawdzamyPrzez 7 dni waży odpady, klasyfikuje 30 przykładów z trafnością 90% i zakłada pojemnik demonstracyjny.

Z dorosłym

13–15 Prowadzenie kompostu

Co dziecko umiePotrafi utrzymywać prawidłową wilgotność, napowietrzenie i skład kompostu, przerzucając go na zewnątrz w masce FFP2 i z wiatrem od siebie.

Jak to sprawdzamyProwadzi 40–100 l przez 10 tygodni, wykonuje 10 zapisów i koryguje minimum jeden problem; uczniowie z astmą lub obniżoną odpornością nie wykonują przerzucania.

Z dorosłym

15–17 Poprawa właściwości gleby

Co dziecko umiePotrafi zaplanować zastosowanie dojrzałego kompostu z pryzmy poprzedniego rocznika lub z zewnątrz, udokumentować jego pochodzenie i zmierzyć zmianę właściwości gleby.

Jak to sprawdzamyPorównuje próbę i kontrolę po 1 m², mierzy infiltrację, wilgotność i temperaturę w 4 terminach, prezentuje wykres i wskazuje 2 czynniki zakłócające przy jednym poletku.

Z dorosłym

17–19 Lokalny obieg bioodpadów

Co dziecko umiePotrafi zaprojektować, uruchomić i ocenić szkolny system obiegu wyłącznie roślinnych bioodpadów, uzgodniony z osobą odpowiedzialną w szkole za gospodarkę odpadami.

Jak to sprawdzamyMa pisemne uzgodnienie ze szkołą, wyklucza odpady z kuchni oraz mięso, nabiał i potrawy gotowane, zabezpiecza pojemnik przed gryzoniami, przez 8 tygodni przekierowuje minimum 30 kg lub 50% kwalifikujących się bioodpadów roślinnych i szkoli minimum 10 użytkowników.

Z instruktorem

myślenie systemowe · odpowiedzialność · wytrwałość
🌱 Ogród, przyroda i klimat

Woda, retencja i ograniczanie zużycia

Pomiar przepływu, audyt zużycia i bezpieczna retencja wody opadowej.

7–10 Skąd płynie i dokąd trafia

Co dziecko umiePotrafi pokazać, skąd woda przypływa i dokąd odpływa, oraz zmierzyć ją naczyniem bez ingerowania w instalację.

Jak to sprawdzamyPodczas spaceru wskazuje dopływ, odpływ i miejsce, w którym zbiera się deszcz, oraz mierzy naczyniem wodę z jednego punktu.

Z dorosłym

9–12 Audyt zużycia i przecieków

Co dziecko umiePotrafi wykryć prawdopodobną stratę wody i ocenić wpływ codziennych zachowań.

Jak to sprawdzamyZa zgodą administratora budynku wykonuje test licznika w uzgodnionym oknie czasowym oraz dwa 7-dniowe pomiary przed i po 2 odwracalnych zmianach; oblicza różnicę.

Z dorosłym

13–15 Deszcz i spływ

Co dziecko umiePotrafi zmierzyć opad i oszacować ilość wody odpływającej z powierzchni.

Jak to sprawdzamyRejestruje minimum 3 opady albo — przy suszy — 2 opady i analizę okresu bezopadowego, mapuje 5 powierzchni i oblicza objętość spływu z jednej z nich.

Z dorosłym

15–17 Bezpieczna retencja deszczówki

Co dziecko umiePotrafi współuczestniczyć w montażu i kontroli zamkniętego systemu retencji, nigdy nie łącząc go z instalacją budynku.

Jak to sprawdzamyZ instruktorem testuje system z pokrywą, przelewem, trwałym oznaczeniem wody niezdatnej do picia i stabilną podstawą policzoną na pełny zbiornik; dokumentuje użycie minimum 100 l z 3 opadów wyłącznie konewką, bez rozpylania.

Z instruktorem

17–19 Projekt odporności wodnej miejsca

Co dziecko umiePotrafi zaplanować i ocenić projekt zmniejszający zużycie wody lub spływ, domyślnie bez robót ziemnych.

Jak to sprawdzamyZbiera 14 dni danych bazowych i wdraża jedno rozwiązanie — a przy jakimkolwiek wykopie ma mapy uzbrojenia terenu, pisemną zgodę zarządcy i ustaloną maksymalną głębokość — po czym mierzy wynik przez minimum 4 tygodnie z planem utrzymania.

Z instruktorem

myślenie systemowe · odpowiedzialność · wytrwałość
🌱 Ogród, przyroda i klimat

Bioróżnorodność i odporność klimatyczna

Powtarzalna obserwacja przyrody i długoterminowa opieka nad siedliskiem.

7–10 Uważny obserwator

Co dziecko umiePotrafi przygotować się do wyjścia w teren, obserwować organizmy i ślady bez zakłócania siedliska oraz nie dotykać roślin z listy zakazanej.

Jak to sprawdzamyWychodzi w zakrytych nogach i pełnych butach, przez 20 minut dokumentuje minimum 10 organizmów lub śladów, odróżnia fakt od przypuszczenia, niczego nie zabiera, a po powrocie wykonuje kontrolę kleszczy z informacją dla opiekuna.

Z dorosłym

9–12 Powtarzalne liczenie

Co dziecko umiePotrafi tą samą metodą obserwować przyrodę w różnych terminach i porównać wyniki.

Jak to sprawdzamyWykonuje 4 liczenia na tej samej trasie lub w punkcie i tworzy wykres minimum 3 grup organizmów.

Z dorosłym

13–15 Porównanie mikrosiedlisk

Co dziecko umiePotrafi porównać dwa mikrosiedliska i ostrożnie interpretować różnice.

Jak to sprawdzamyNa 3 wizytach wykonuje po 5 pomiarów dla 2 miejsc, tworzy wykres i wskazuje minimum 2 czynniki zakłócające.

Z dorosłym

15–17 Mikroklimat i siedlisko

Co dziecko umiePotrafi zaplanować odwracalną poprawę mikrosiedliska i zmierzyć jej działanie.

Jak to sprawdzamyMierzy 12 punktów, za zgodą wdraża odwracalną zmianę i prowadzi 6 kontroli wskaźników klimatu oraz przyrody.

Z dorosłym

17–19 Projekt opieki nad miejscem

Co dziecko umiePotrafi poprowadzić oparty na danych projekt wspierający siedlisko i odporność miejsca, przejmując dane bazowe od poprzedniego rocznika i przekazując je następnemu.

Jak to sprawdzamyRealizuje projekt w klasie 3, uzyskuje zgody — w tym zgodę wymaganą przy gatunkach i terenach chronionych — wykonuje 6 badań bazowych, koordynuje 5 osób i przekazuje gospodarzowi plan po 8–12 tygodniach monitoringu.

Z instruktorem

myślenie systemowe · odpowiedzialność · wytrwałość
🚲 Mobilność, rower i auto

Rower i auto

Od kontroli roweru do bezpiecznej obsługi koła samochodu.

7–10 Sprawdzam rower przed jazdą

Co dziecko umiePotrafi sprawdzić kask, hamulce, opony, światła i zgłosić usterkę przed wyruszeniem.

Jak to sprawdzamyWykonuje pełną kontrolę według krótkiej listy bez podpowiedzi.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Łatam dętkę

Co dziecko umiePotrafi zdjąć koło w prostym rowerze, znaleźć przebicie, założyć łatkę i prawidłowo napompować oponę.

Jak to sprawdzamyNaprawiona dętka utrzymuje ciśnienie po 24 godzinach.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Wykonuję podstawowy serwis roweru

Co dziecko umiePotrafi wyczyścić i nasmarować napęd, ocenić klocki, wyregulować siodełko i rozpoznać usterkę dla serwisu.

Jak to sprawdzamyRower przechodzi kontrolę bezpieczeństwa i jazdę testową z instruktorem.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Kontroluję podstawy auta

Co dziecko umiePotrafi na postoju sprawdzić ciśnienie opon, płyny, światła, wyposażenie awaryjne i odczytać podstawowe komunikaty oraz jako pasażer zapiąć pas i odmówić jazdy z kierowcą pod wpływem lub bez uprawnień.

Jak to sprawdzamyPełna kontrola samochodu wykonana według instrukcji pojazdu oraz 4 karty sytuacyjne pasażera rozstrzygnięte poprawnie.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Zmieniam koło w kontrolowanych warunkach

Co dziecko umiePotrafi ocenić, czy w danym miejscu wolno wymieniać koło, czy wezwać pomoc, a jeśli tak — zabezpieczyć stojący pojazd, wskazać punkty podparcia i zmienić koło zgodnie z instrukcją producenta.

Jak to sprawdzamyW 4 kartach sytuacyjnych poprawnie wybiera wymianę albo wezwanie pomocy; zmiana wykonana na placu szkoleniowym w kamizelce i bez wchodzenia pod pojazd, a dokręcenie kontroluje instruktor właściwym momentem.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

planowanie · podejmowanie decyzji · samozarządzanie
🚲 Mobilność, rower i auto

Korzystam z transportu publicznego

Od odczytania przystanku do podróży z przesiadką i planem awaryjnym.

7–10 Czytam przystanek

Co dziecko umiePotrafi znaleźć nazwę przystanku, linię, kierunek, bezpieczne miejsce oczekiwania i punkt pomocy.

Jak to sprawdzamyNa 4 kartach i realnym przystanku poprawnie wskazuje 5/5 elementów.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Jadę kilka przystanków

Co dziecko umiePotrafi przygotować bilet, bezpiecznie wsiąść, aktywować przejazd, śledzić trasę i wysiąść.

Jak to sprawdzamyOdbywa 2–4 przystanki i wykonuje 7/7 kroków bez podpowiedzi bezpieczeństwa.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Pokonuję znaną trasę

Co dziecko umiePotrafi wybrać linię i kierunek, sprawdzić bilet, rozpoznać przystanek i wysłać meldunek.

Jak to sprawdzamyPo pisemnej zgodzie opiekuna realizuje trasę pod obserwacją wyznaczonego dorosłego, który ma zapisany próg interwencji i sygnał przerwania; 0 błędów krytycznych i najwyżej 1 podpowiedź organizacyjna.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Przesiadam się i reaguję

Co dziecko umiePotrafi wykonać przesiadkę, odczytać zmianę trasy lub peronu i zastosować bezpieczny plan B.

Jak to sprawdzamyOdbywa podróż z 1 przesiadką i poprawnie rozwiązuje przygotowane zakłócenie.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

17–19 Docieram do nowego miejsca

Co dziecko umiePotrafi pojechać do nowego celu, uwzględniając bilet, ostatnie połączenie, meldunki i procedurę zagubienia.

Jak to sprawdzamyPo pisemnej zgodzie opiekuna i zatwierdzeniu planu przez nauczyciela realizuje trasę w obie strony, utrzymuje 3 meldunki w uzgodnionych oknach czasu i przedstawia plan, bilet oraz wariant awaryjny.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

planowanie · podejmowanie decyzji · samozarządzanie
🚲 Mobilność, rower i auto

Planuję podróż od drzwi do drzwi

Od etapów drogi do organizacji przejazdu grupowego bez przejmowania roli opiekuna.

7–10 Układam kolejność podróży

Co dziecko umiePotrafi uporządkować wyjście, dojście, oczekiwanie, przejazd i odbiór oraz dobrać wyposażenie.

Jak to sprawdzamyUkłada sekwencję 6 elementów bez błędu i pakuje 5/5 potrzebnych rzeczy.

Samodzielnie

9–12 Czytam rozkład

Co dziecko umiePotrafi znaleźć odjazd, przyjazd, dzień, kierunek, przystanek lub peron i czas dojścia.

Jak to sprawdzamyRozwiązuje bez błędu 3 zadania na aktualnym rozkładzie.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Tworzę plan door-to-door

Co dziecko umiePotrafi połączyć dojście z transportem, dodać bufor, spotkanie, meldunek i źródło aktualizacji.

Jak to sprawdzamyOddaje plan z mapą, 2 źródłami i kontaktem awaryjnym; spełnia 8/8 kryteriów.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Planuję podróż krajową

Co dziecko umiePotrafi zaplanować przejazd z przesiadką, bagażem, dostępnością, ostatnim połączeniem i planem B.

Jak to sprawdzamyTworzy itinerarz, z którego inna osoba odnajduje 6/6 informacji krytycznych.

Samodzielnie

17–19 Organizuję przejazd grupy

Co dziecko umiePotrafi zebrać wymagania, ustalić harmonogram, role, kontakty, dostępność i warianty zakłóceń, pamiętając, że odpowiedzialność za grupę pozostaje po stronie dorosłego kierownika wyjazdu.

Jak to sprawdzamyProwadzi logistykę realnego przejazdu, osiąga kamienie milowe i oddaje raport odchyleń.

Z instruktorem

planowanie · podejmowanie decyzji · samozarządzanie
🚲 Mobilność, rower i auto

Orientuję się w terenie

Od punktów orientacyjnych do prowadzenia grupy z mapą, kompasem i procedurą zagubienia.

7–10 Idę po punktach orientacyjnych

Co dziecko umiePotrafi wykorzystać charakterystyczne obiekty, rozpoznać start i wrócić tą samą drogą.

Jak to sprawdzamyPrzechodzi trasę 4 punktów, wraca i nazywa wszystkie punkty bez podpowiedzi.

Z dorosłym

9–12 Czytam mapę miejsca

Co dziecko umiePotrafi zorientować prostą mapę, użyć legendy, stron świata i wskazać własne położenie.

Jak to sprawdzamyOdnajduje 6/6 punktów we właściwej kolejności i poprawnie wskazuje północ.

Z dorosłym

13–15 Łączę mapę cyfrową z papierową

Co dziecko umiePotrafi wyznaczyć trasę, używać ekranu tylko na postoju i kontynuować po utracie zasięgu.

Jak to sprawdzamyPrzechodzi 1,5–2 km i po symulacji 5% baterii kończy trasę z papierowej notatki.

Z dorosłym

15–17 Nawiguję po zmianie warunków

Co dziecko umiePotrafi ustalić pozycję, ominąć zamknięty odcinek i wrócić bez skracania przez teren nieznany.

Jak to sprawdzamyOdnajduje 8 punktów, wykonuje poprawne obejście i kończy w strefie do 50 m.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę nawigację wyprawy

Co dziecko umiePotrafi przygotować trasę i warianty, prowadzić grupę pod nadzorem instruktora, który pozostaje osobą odpowiedzialną, monitorować czas i uruchomić procedurę zagubienia.

Jak to sprawdzamyProwadzi 3–5 km; meldunki mieszczą się w oknach czasu, a log zawiera 3 decyzje.

Z instruktorem

planowanie · podejmowanie decyzji · samozarządzanie
🚲 Mobilność, rower i auto

Jestem bezpiecznym pieszym

Od świadomego przekraczania jezdni do audytu bezpieczeństwa i dostępności trasy.

7–10 Zatrzymuję się i sprawdzam

Co dziecko umiePotrafi zatrzymać się, odłożyć ekran, obserwować ruch, upewnić się, że jest widziany, i spokojnie przejść razem z dorosłym.

Jak to sprawdzamyW 5 kolejnych obserwacjach wykonuje wszystkie kroki krytyczne przy dorosłym; zaliczenie nie oznacza zgody na samodzielne przechodzenie przez jezdnię.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Widzę ukryte zagrożenia

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać wyjazdy, cofanie, torowisko, drogę rowerową, martwe pole i ograniczoną widoczność oraz ocenić, czy odstęp do nadjeżdżającego pojazdu wystarcza na przejście.

Jak to sprawdzamyWskazuje 8 zagrożeń i dla minimum 7 z 8 wybiera bezpieczną reakcję; w 10 obserwacjach z chodnika ocenia „zdążę” albo „nie zdążę”, a dorosły porównuje ocenę z rzeczywistym czasem dojazdu pojazdu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Pokonuję znaną trasę pieszo

Co dziecko umiePotrafi przejść znaną trasę za dnia bez rozpraszaczy, wybrać przejścia i wykonać meldunek.

Jak to sprawdzamyPo pisemnej zgodzie opiekuna przechodzi trasę pod obserwacją wyznaczonego dorosłego z zapisanym progiem interwencji, bez podpowiedzi bezpieczeństwa, i poprawnie reaguje na blokadę.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Idę po zmroku i w złej pogodzie

Co dziecko umiePotrafi dobrać odblaski wymagane poza obszarem zabudowanym po zmierzchu, oświetloną trasę i margines czasu oraz zdecydować, kiedy zrezygnować.

Jak to sprawdzamyZalicza 6/6 kontroli wyposażenia i przechodzi obserwowaną trasę o zmroku; instruktor notuje odległość, z której uczeń jest widoczny, a uczeń podejmuje jedną decyzję idę albo rezygnuję.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Audytuję trasę pieszego

Co dziecko umiePotrafi ocenić widoczność, chodnik, przejścia, dostępność i rozpraszacze oraz zaproponować poprawę.

Jak to sprawdzamyOddaje mapę z 10 obserwacjami i 3 rekomendacjami opartymi na danych.

Z instruktorem

planowanie · podejmowanie decyzji · samozarządzanie
💰 Finanse, umowy i praca

Pieniądze i budżet

Od rozpoznania ceny do samodzielnego miesiąca finansowego.

7–10 Kupuję i sprawdzam resztę

Co dziecko umiePotrafi porównać dwie ceny, zapłacić niewielką kwotę i sprawdzić resztę oraz paragon.

Jak to sprawdzamySamodzielny zakup w ustalonym budżecie.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Oszczędzam na własny cel

Co dziecko umiePotrafi określić koszt celu, zaplanować wpłaty i przez co najmniej sześć tygodni prowadzić prosty rejestr.

Jak to sprawdzamyNa przydzielonym dochodzie treningowym albo własnym prowadzi sześciotygodniowy rejestr; zaliczenie zależy od kompletności zapisów i wniosku, nie od osiągnięcia kwoty.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Prowadzę miesięczny budżet

Co dziecko umiePotrafi podzielić dochód na potrzeby, cele, przyjemności i rezerwę oraz rozliczyć plan z rzeczywistością.

Jak to sprawdzamyCztery tygodnie zapisów na dochodzie treningowym albo własnym oraz omówiony w szkole wniosek z odchyleń.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Korzystam bezpiecznie z bankowości

Co dziecko umiePotrafi wykonać przelew, rozpoznać opłaty i próbę wyłudzenia, ustawić zabezpieczenia oraz zareagować na utratę karty.

Jak to sprawdzamyScenariusz bankowy wykonany na środowisku treningowym bez ujawniania danych.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

17–19 Finansuję miesiąc samodzielnego życia

Co dziecko umiePotrafi policzyć mieszkanie, żywność, transport, podatki, ubezpieczenie i rezerwę dla realistycznego dochodu netto oraz odczytać RRSO i całkowity koszt kredytu i wskazać, gdzie szukać bezpłatnej pomocy przy zadłużeniu.

Jak to sprawdzamyBudżet przechodzi dwa scenariusze kryzysowe bez zadłużenia konsumpcyjnego, a uczeń porównuje 2 oferty kredytu po całkowitym koszcie.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

krytyczne myślenie · negocjacje · odpowiedzialność
💰 Finanse, umowy i praca

Wchodzę w świat pracy

Od rozpoznawania umiejętności do bezpiecznej praktyki z celami i feedbackiem.

7–10 Rozpoznaję pracę i umiejętności

Co dziecko umiePotrafi powiedzieć, czym zajmuje się osoba na danym stanowisku, i poprzeć własną umiejętność przykładem.

Jak to sprawdzamyŁączy 8 z 10 zadań ze stanowiskami i przedstawia 3 własne umiejętności z dowodami.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Pytam praktyka

Co dziecko umiePotrafi przygotować pytania o dzień pracy, umiejętności, trudności, bezpieczeństwo i drogę nauki.

Jak to sprawdzamyProwadzi wywiad 15–20 minut, zadaje 5 pytań i 2 pogłębiające oraz oddaje 5 wniosków.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Pokazuję, co potrafię

Co dziecko umiePotrafi stworzyć krótkie CV lub portfolio oparte na dowodach i wiadomość bez zbędnych danych.

Jak to sprawdzamyOddaje CV, 3 dowody i wiadomość aplikacyjną z wynikiem minimum 8/10 rubryki.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Weryfikuję ofertę i rozmawiam

Co dziecko umiePotrafi sprawdzić ofertę i pracodawcę, rozpoznać oszustwo, zadać pytania o warunki oraz odczytać na wzorze paska wypłaty drogę od kwoty brutto przez składki i zaliczkę do kwoty netto.

Jak to sprawdzamyAnalizuje 3 oferty, odrzuca tę z czerwonymi flagami, uzyskuje minimum 80% w rozmowie próbnej i poprawnie wylicza netto z brutto na 2 treningowych paskach wypłaty.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Odbywam bezpieczną praktykę

Co dziecko umiePotrafi sprawdzić, czy spełnione są warunki wejścia na praktykę, ustalić cele i granice, prowadzić dziennik, prosić o instruktaż, przyjmować feedback i zgłaszać naruszenia.

Jak to sprawdzamyPrzed startem kompletuje porozumienie szkoła–pracodawca, zgodę opiekuna dla niepełnoletnich, orzeczenie lekarskie, instruktaż BHP, ubezpieczenie NNW, imiennego opiekuna praktyki i potwierdzenie, że zadania nie są pracami wzbronionymi młodocianym; następnie kończy 10–20 h i dokumentuje 5 zadań oraz 3 informacje zwrotne.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

krytyczne myślenie · negocjacje · odpowiedzialność
💰 Finanse, umowy i praca

Czytam i uzgadniam umowy

Od wskazania zobowiązań do redline’u symulowanej umowy i rozpoznania potrzeby porady.

7–10 Widzę, na co się umawiamy

Co dziecko umiePotrafi powiedzieć, kto się z kim umawia, co obiecuje każda strona i do kiedy — na przykładzie umowy klasowej, karty bibliotecznej albo pożyczonej gry.

Jak to sprawdzamyDla 3 znanych sobie umów wskazuje 3/3 elementy: co obiecuję ja, co obiecuje druga strona, do kiedy — i opisuje je własnymi słowami.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Czytam mały druk

Co dziecko umiePotrafi w uproszczonym regulaminie gry, aplikacji lub abonamentu znaleźć czas trwania, opłaty, rezygnację, dane i kontakt.

Jak to sprawdzamyW 2 uproszczonych regulaminach przygotowanych przez nauczyciela odnajduje 5 z 6 zapisów i wskazuje 2 miejsca, o które trzeba dopytać.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Porównuję formy współpracy

Co dziecko umiePotrafi porównać aktualne wzory umowy o pracę i cywilnej pod kątem kierowania, zapłaty i odpowiedzialności oraz wyjaśnić, że osoba niepełnoletnia ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych i poza drobnymi bieżącymi sprawami życia codziennego potrzebuje zgody opiekuna.

Jak to sprawdzamyWypełnia macierz 7 kryteriów, formułuje 5 pytań przed podpisaniem i w 4 z 5 sytuacji poprawnie rozstrzyga, czy może zawrzeć umowę sam, czy potrzebna jest zgoda opiekuna.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Rozpoznaję zapis ryzykowny

Co dziecko umiePotrafi wykryć ukrytą opłatę, jednostronną zmianę, karę, zbyt szeroką zgodę i trudną rezygnację.

Jak to sprawdzamyKlasyfikuje 8 z 10 klauzul z odwołaniem do źródła i pisze e-mail z 4 pytaniami.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Redaguję i negocjuję wersję

Co dziecko umiePotrafi doprecyzować rezultat, odbiór, termin, odpowiedzialność, poufność, rezygnację i zmiany oraz zaznaczyć, że uzgodnienia ucznia niepełnoletniego nie wiążą bez zgody opiekuna.

Jak to sprawdzamyOddaje redline z 5 zmianami, tabelę uzasadnień i prowadzi 10-minutową symulację uzgodnień.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

krytyczne myślenie · negocjacje · odpowiedzialność
💰 Finanse, umowy i praca

Zarządzam ryzykiem i niepewnością

Od rozpoznania zagrożenia do decyzji z pre-mortem i warunkiem przerwania.

7–10 Odróżniam zagrożenie od ryzyka

Co dziecko umiePotrafi nazwać zagrożenie, skutek i wykonalną ochronę oraz określić, czy coś zdarza się często, czasem czy rzadko.

Jak to sprawdzamyDla 8 sytuacji tworzy łańcuch zagrożenie–skutek–ochrona; minimum 7 jest poprawnych.

Samodzielnie

9–12 Zatrzymuję oszustwo

Co dziecko umiePotrafi użyć sekwencji pauza–nie klikam–sprawdzam innym kanałem–pytam–zgłaszam.

Jak to sprawdzamyKlasyfikuje 9 z 10 wiadomości i w 3 symulacjach wykonuje 5/5 kroków.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Czytam ochronę ubezpieczeniową

Co dziecko umiePotrafi znaleźć zakres, wyłączenia, limit, udział własny, obowiązki i sposób zgłoszenia.

Jak to sprawdzamyNa dokumentach treningowych lub zanonimizowanych w 3 scenariuszach odpowiada objęte–nieobjęte–nie wiadomo; 8 z 9 odpowiedzi wskazuje w dokumencie.

Z instruktorem

15–17 Prowadzę rejestr ryzyk projektu

Co dziecko umiePotrafi ocenić ryzyka, przypisać właściciela, zapobieganie, sygnał i plan reakcji.

Jak to sprawdzamyTworzy rejestr 8 ryzyk, wybiera 3 priorytety i aktualizuje status po ćwiczeniu scenariuszowym.

Z instruktorem

17–19 Podejmuję decyzję pod niepewnością

Co dziecko umiePotrafi użyć pre-mortem, 3 scenariuszy, sprawdzenia wrażliwości na zmianę założeń, granicy dopuszczalnej straty w projekcie i kryteriów stop–go.

Jak to sprawdzamyOddaje notę decyzyjną, testuje 3 założenia i broni decyzji wraz z warunkiem przerwania.

Z instruktorem

krytyczne myślenie · negocjacje · odpowiedzialność
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Tworzę wartość i testuję przedsięwzięcie

Od obserwacji potrzeby do etycznego, ograniczonego pilotażu opartego na danych.

7–10 Dostrzegam potrzebę

Co dziecko umiePotrafi zauważyć problem, odróżnić to, co widział, od tego, co zgaduje, i jednym zdaniem powiedzieć, komu i w czym chce pomóc.

Jak to sprawdzamyProwadzi 2 rozmowy, zapisuje 5 obserwacji i jednym zdaniem opisuje pomysł; 2 osoby powtarzają sens bez dopowiedzenia.

Z dorosłym

9–12 Buduję tani prototyp

Co dziecko umiePotrafi wybrać kluczowe założenie, stworzyć bezpieczny prototyp i neutralny test.

Jak to sprawdzamyTestuje z 5 osobami, zapisuje 10 obserwacji i wprowadza 2 zmiany wynikające z danych.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Prowadzę pilotaż

Co dziecko umiePotrafi ustalić zakres, jakość, czas i odbiór oraz dostarczyć małą usługę lub produkt odbiorcom wewnątrz szkoły, bez pobierania zapłaty.

Jak to sprawdzamyWykonuje 3 realizacje spełniające standard, prowadzi log czasu, materiału, błędów i poprawek, a zakres oraz odbiór zatwierdza wskazany dorosły.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Sprawdzam, czy model działa

Co dziecko umiePotrafi ocenić wrażliwość modelu na błędne założenie, policzyć scenariusz ostrożny i optymistyczny oraz wskazać obowiązki prawne i ryzyka przedsięwzięcia.

Jak to sprawdzamyTestuje 3 założenia, wskazuje to, które przesądza o wyniku, i oddaje rejestr 6 ryzyk z właścicielem oraz sygnałem ostrzegawczym.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę etyczny mikroprojekt

Co dziecko umiePotrafi na pisemne upoważnienie poprowadzić ograniczony projekt, w którym stroną umowy, sprzedawcą i administratorem danych jest szkoła lub wskazany podmiot, i zadbać o zgodę opiekuna, jakość, dane, reklamację oraz decyzję stop–zmień–kontynuuj.

Jak to sprawdzamyProwadzi projekt przez tydzień lub 5 realizacji, dokumentuje wyniki, feedback, korekty i decyzję, a teczka zawiera upoważnienie, zgodę opiekuna i ścieżkę reklamacji prowadzącą do szkoły.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Marka i pozycjonowanie

Od nazwania korzyści do spójnego, uczciwego systemu marki.

7–10 Nazwa i obietnica

Co dziecko umiePotrafi nadać nazwę szkolnemu produktowi i jednym zdaniem wyjaśnić, komu oraz w czym pomaga.

Jak to sprawdzamyPrzedstawia nazwę, odbiorcę i obietnicę 3 osobom; minimum 2 poprawnie odtwarzają sens bez dodatkowego wyjaśnienia.

Samodzielnie

9–12 Odbiorca i potrzeba

Co dziecko umiePotrafi opisać konkretną grupę odbiorców, jej sytuację, potrzebę i język bez stereotypów.

Jak to sprawdzamyTworzy profil oparty na 3 rozmowach i odróżnia 5 obserwacji od własnych założeń.

Z dorosłym

13–15 Brief marki

Co dziecko umiePotrafi zbudować brief: odbiorca, problem, wartość, ton, trzy zasady wizualne i dowody obietnicy.

Jak to sprawdzamyTworzy jednokartkowy brief i 3 materiały; minimum 4 z 5 testerów rozpoznaje wspólną markę oraz główną korzyść.

Z instruktorem

15–17 Pozycjonowanie na rynku

Co dziecko umiePotrafi porównać 3 alternatywy, wybrać uczciwy wyróżnik i zbudować hierarchię komunikatów.

Jak to sprawdzamyOddaje mapę porównawczą, główną obietnicę, 3 dowody, listę twierdzeń, których nie wolno użyć bez potwierdzenia, oraz warunki dopuszczalnej reklamy porównawczej; mapa pozostaje materiałem wewnętrznym i nie jest publikowana.

Z instruktorem

17–19 System marki dla przedsięwzięcia

Co dziecko umiePotrafi zaprojektować spójną markę dla realnego mikroprojektu i zarządzać prawami do treści na kontach prowadzonych przez szkołę.

Jak to sprawdzamyWdraża system w 3 kanałach należących do szkoły, przechodzi audyt 90% zgodności, dokumentuje licencje i poprawia przekaz po badaniu 8 odbiorców.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Sprzedaż konsultacyjna i CRM

Od uważnego rekomendowania do mierzalnego, etycznego procesu sprzedaży.

7–10 Pytam, zanim proponuję

Co dziecko umiePotrafi przywitać klienta, zadać 2 pytania, wysłuchać i polecić jedną z 3 opcji bez nacisku.

Jak to sprawdzamyW 3 scenkach trafnie odtwarza potrzebę i uzasadnia rekomendację; zawsze przyjmuje odpowiedź „nie”.

Z dorosłym

9–12 Korzyść, cena i domknięcie

Co dziecko umiePotrafi odróżnić cechę od korzyści, jasno podać cenę, odpowiedzieć na pytanie i zaproponować następny krok bez presji czasu i sztucznego niedoboru.

Jak to sprawdzamyPrzeprowadza 4 rozmowy próbne; osiąga minimum 8/10 rubryki, nie ukrywa kosztów ani ograniczeń i nie używa pośpiechu, ograniczonej dostępności ani rewanżu jako argumentu.

Z instruktorem

13–15 Rozmowa odkrywająca i follow-up

Co dziecko umiePotrafi zdiagnozować potrzebę, zakwalifikować szansę, zapisać notatki bez danych nadmiarowych i wysłać podsumowanie osobie, która wcześniej zgodziła się na kontakt.

Jak to sprawdzamyProwadzi 5 rozmów na personach albo z dorosłymi ze społeczności szkolnej, którzy podpisali zgodę i klauzulę informacyjną; karty nie zawierają danych nadmiarowych, follow-up wychodzi tylko za uprzednią zgodą, a komplet zostaje usunięty po zaliczeniu.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Lejek sprzedaży

Co dziecko umiePotrafi zaplanować etapy kontaktu, ofertowania, decyzji i przekazania realizacji oraz mierzyć konwersję.

Jak to sprawdzamyProwadzi symulowany lub szkolny lejek 20 kontaktów, minimum 10 rozmów i 3 ofert; poprawnie oblicza konwersje i przyczyny utraty.

Z instruktorem

17–19 Negocjuję sprzedaż B2B

Co dziecko umiePotrafi uzgodnić zakres, cenę, termin, kryteria odbioru, odpowiedzialność i bezpieczne przekazanie do realizacji, nie zawierając wiążącej umowy.

Jak to sprawdzamyProwadzi 20-minutową negocjację i oddaje niewiążące podsumowanie 6 warunków, opatrzone adnotacją, że wiąże dopiero po podpisie szkoły lub wskazanego podmiotu, wraz z analizą granicy opłacalności oraz rezygnacji.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Marketing internetowy

Od rozpoznania reklamy do kampanii cyfrowej mierzonej wynikiem, a nie zasięgiem dla samego zasięgu.

7–10 Rozpoznaję cel reklamy

Co dziecko umiePotrafi wskazać nadawcę, odbiorcę, obietnicę i oczekiwane działanie w komunikacie internetowym.

Jak to sprawdzamyAnalizuje 8 przykładów z trafnością minimum 7/8 i odróżnia informację, opinię, reklamę oraz manipulację.

Samodzielnie

9–12 Plan jednej kampanii

Co dziecko umiePotrafi określić cel, odbiorcę, komunikat, kanał, wezwanie do działania i jedną miarę sukcesu.

Jak to sprawdzamyTworzy kartę kampanii 6/6 oraz 2 wersje komunikatu; testerzy poprawnie wskazują działanie w minimum 4 z 5 prób.

Z dorosłym

13–15 Kampania organiczna

Co dziecko umiePotrafi przygotować tygodniową serię treści i opublikować ją w zamkniętym kanale szkolnym, a publikację zewnętrzną podjąć wyłącznie dobrowolnie, na koncie szkoły i za pisemną zgodą opiekuna.

Jak to sprawdzamyRealizuje 5 publikacji w zamkniętym kanale szkolnym, oznacza materiały promocyjne, prowadzi tabelę zasięgu, reakcji i działań oraz zapisuje 3 wnioski; publikacja zewnętrzna jest opcjonalna i nie wpływa na zaliczenie.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Landing page i e-mail

Co dziecko umiePotrafi zbudować prostą stronę oferty i sekwencję wiadomości wysyłanych wyłącznie do osób, które wcześniej wyraziły zgodę, z klauzulą informacyjną i łatwą rezygnacją.

Jak to sprawdzamyStrona spełnia 8/10 kryteriów, formularz zbiera minimum danych i ma klauzulę informacyjną, a test 2 wersji na 20 symulowanych wejściach daje policzalny wynik.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Kampania z budżetem

Co dziecko umiePotrafi zaplanować ograniczoną kampanię, test A/B, budżet, koszt pozyskania, ochronę danych i warunek stop, pracując na koncie reklamowym i metodzie płatności szkoły lub wskazanego podmiotu, który pozostaje reklamodawcą.

Jak to sprawdzamyW symulacji albo na koncie szkoły do ustalonego limitu, po pisemnej zgodzie opiekuna i akceptacji każdej kreacji przez wskazanego dorosłego, porównuje 2 warianty i podejmuje decyzję na podstawie 4 wskaźników; uczeń nie zakłada konta ani nie akceptuje regulaminu platformy.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Treści, copywriting i media

Od jasnego zdjęcia i opisu do dostępnego systemu publikacji.

7–10 Jeden jasny komunikat

Co dziecko umiePotrafi zrobić czytelne zdjęcie przedmiotu i napisać podpis odpowiadający: co to jest, dla kogo i po co.

Jak to sprawdzamyTworzy 3 pary zdjęcie–podpis; minimum 4 z 5 odbiorców poprawnie rozumie każdą bez dopowiedzenia.

Z dorosłym

9–12 Tekst, obraz i krótkie wideo

Co dziecko umiePotrafi przekazać tę samą informację w opisie, grafice i filmie do 30 sekund z poszanowaniem praw oraz czytelnie oznaczyć materiał promocyjny.

Jak to sprawdzamyOddaje 3 formaty, podaje źródła wszystkich materiałów, oznacza każdy materiał promocyjny w sposób jednoznaczny i uzyskuje minimum 80% zgodności z briefem.

Z dorosłym

13–15 Kalendarz treści

Co dziecko umiePotrafi zaplanować serię dla celu i odbiorcy, stworzyć 6 publikacji oraz dodać napisy i teksty alternatywne.

Jak to sprawdzamyRealizuje 2-tygodniowy kalendarz, publikuje lub testuje 6 materiałów i zalicza 10/10 punktów dostępności oraz praw.

Z instruktorem

15–17 Produkcja seryjna i redakcja

Co dziecko umiePotrafi pracować z briefem, produkować partiami, redagować po feedbacku i mierzyć skuteczność formatu.

Jak to sprawdzamyTworzy 8-elementową serię, dokumentuje 2 rundy redakcji i porównuje co najmniej 3 wskaźniki dla dwóch formatów.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę redakcję marki

Co dziecko umiePotrafi zarządzić zespołem treści, workflow akceptacji, biblioteką praw, oznaczaniem reklamy, kryzysem korekty i archiwum.

Jak to sprawdzamyPrzez 4 tygodnie prowadzi kalendarz, publikuje 12 materiałów, zachowuje 100% zgód, przechodzi audyt oznaczenia reklamy dla wszystkich 12 materiałów i wykonuje korektę według procedury.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

E-commerce i realizacja zamówień

Od bezpiecznego pakowania do odpowiedzialnej obsługi małego sklepu.

7–10 Pakuję i oznaczam

Co dziecko umiePotrafi dobrać opakowanie, zabezpieczyć niekruchy przedmiot i przygotować etykietę bez ujawniania danych.

Jak to sprawdzamyPakuje 3 przedmioty; wszystkie przechodzą test potrząśnięcia, a treningowa etykieta ma 5/5 właściwych pól.

Z dorosłym

9–12 Karta produktu

Co dziecko umiePotrafi stworzyć uczciwy opis, zdjęcia, cenę, warianty, wymiary i informację o ograniczeniach.

Jak to sprawdzamyTworzy 3 karty produktów; każda spełnia 9/10 kryteriów i nie zawiera twierdzeń bez dowodu.

Z dorosłym

13–15 Sklep treningowy

Co dziecko umiePotrafi zbudować katalog 5 pozycji, stan magazynu, koszyk, potwierdzenie i procedurę kompletacji.

Jak to sprawdzamyRealizuje 10 symulowanych zamówień z minimum 95% poprawnością pozycji, ceny, stanu i statusu.

Z instruktorem

15–17 Sprzedaż szkolna online

Co dziecko umiePotrafi uruchomić stronę sprzedaży, na której sprzedawcą i administratorem danych jest szkoła lub wskazany podmiot, a uczeń działa na pisemne upoważnienie, i przygotować obowiązki informacyjne, dostawę, zwrot, prywatność oraz obsługę.

Jak to sprawdzamyRealizuje minimum 10 zamówień, ma 100% potwierdzeń, komplet informacji przedumownych, wzór odstąpienia w 14 dni, ścieżkę reklamacyjną i zapis ceny zgodny z zasadą najniższej ceny z 30 dni; zero niezgodnego przetwarzania danych i rozliczone 2 scenariusze zwrotu.

Z instruktorem

17–19 Operator małego sklepu

Co dziecko umiePotrafi przez 4 tygodnie zarządzać ofertą, zapasem, zamówieniami, marżą, zwrotami i jakością w sklepie prowadzonym przez szkołę lub wskazany podmiot, działając na pisemne upoważnienie.

Jak to sprawdzamyProwadzi panel 5 wskaźników, utrzymuje uzgodniony poziom terminowości z uwzględnieniem dni wolnych i nieobecności, rozlicza zwroty i reklamacje oraz przedstawia decyzję o 3 usprawnieniach.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Obsługa klienta i reklamacje

Od uważnego przyjęcia potrzeby do systemu jakości i naprawy relacji.

7–10 Słucham klienta

Co dziecko umiePotrafi przywitać, wysłuchać bez przerywania, powtórzyć potrzebę i wskazać następny krok.

Jak to sprawdzamyW 4 scenkach poprawnie parafrazuje 4/4 potrzeby i nie obiecuje wyniku poza swoim zakresem.

Z dorosłym

9–12 Rozwiązuję prosty problem

Co dziecko umiePotrafi zebrać fakty, szczerze przeprosić za kłopot, zaproponować 2 dozwolone rozwiązania i potwierdzić wybór.

Jak to sprawdzamyObsługuje 4 scenki z wynikiem minimum 8/10; nie potwierdza faktów, których nie zna, i nie obiecuje rozstrzygnięcia poza swoim zakresem.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Prowadzę kolejkę spraw

Co dziecko umiePotrafi rejestrować, priorytetyzować i zamykać sprawy zgodnie z terminem i ochroną danych.

Jak to sprawdzamyObsługuje 10 treningowych zgłoszeń, poprawnie ustala priorytet 9/10 i zamyka minimum 90% w ustalonym czasie.

Z instruktorem

15–17 Projektuję standard obsługi

Co dziecko umiePotrafi stworzyć FAQ, ścieżkę eskalacji, standard odpowiedzi i mierniki jakości na podstawie zanonimizowanych lub przykładowych problemów klientów.

Jak to sprawdzamyAnalizuje 20 zanonimizowanych spraw, tworzy procedurę 8 kroków oraz opisuje punkt wyjścia, wprowadzoną zmianę, zmierzony efekt i czynniki zakłócające, także gdy poprawa nie wystąpiła.

Z instruktorem

17–19 Naprawiam relację po błędzie

Co dziecko umiePotrafi poprowadzić trudną sprawę, uzgodnić rekompensatę w granicach uprawnień i wyciągnąć wniosek systemowy.

Jak to sprawdzamyKończy 3 złożone symulacje ocenione według rubryki przez osobę, która nie grała klienta, i wdraża poprawkę zapobiegającą powtórzeniu problemu.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Liczby w biznesie

Od utargu i kosztu do rachunku wyniku, przepływów i decyzji zarządczej.

7–10 Przychód, koszt i reszta

Co dziecko umiePotrafi policzyć, ile pieniędzy przyszło ze sprzedaży, ile kosztowały materiały, i pokazać na monetach, ile zostaje.

Jak to sprawdzamyRozlicza 5 treningowych transakcji na kwotach do 100 zł z jedną dopuszczalną poprawką i pokazuje, dlaczego to, co zostaje, jest mniejsze niż to, co przyszło.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Kasa małego wydarzenia

Co dziecko umiePotrafi prowadzić prosty rejestr wpływów i wydatków, przechowywać dowody i uzgodnić stan z gotówką, którą przelicza i przechowuje wskazany dorosły.

Jak to sprawdzamyRejestruje minimum 20 pozycji, uzgadnia je z liczeniem dorosłego, a każdą różnicę zgłasza i opisuje zamiast wyrównywać.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Marża i próg rentowności

Co dziecko umiePotrafi policzyć koszt jednostkowy, marżę kwotową i procentową, próg rentowności oraz wpływ rabatu.

Jak to sprawdzamyRozwiązuje 3 scenariusze z wynikiem minimum 80% i uzasadnia cenę bez mylenia marży z narzutem, mając dostęp do definicji obu pojęć.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Wynik i przepływy

Co dziecko umiePotrafi przygotować prosty rachunek wyników, 3-miesięczny cash flow i scenariusz opóźnionej płatności.

Jak to sprawdzamyModel poprawnie łączy 30 pozycji, wskazuje miesiąc najniższej gotówki i proponuje 2 działania bez ukrywania zobowiązań.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

17–19 Dashboard i decyzja

Co dziecko umiePotrafi dobrać wskaźniki, zbudować dashboard i podjąć decyzję na podstawie wyniku, gotówki, jakości i klienta.

Jak to sprawdzamyProwadzi 6 wskaźników przez 4 tygodnie na danych szkolnego przedsięwzięcia albo na udostępnionym zbiorze historycznym, testuje 3 scenariusze i przedstawia notę decyzyjną z warunkiem stop.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Pitch, partnerstwa i mobilizowanie zasobów

Od krótkiej prezentacji do partnerskiej propozycji popartej dowodami.

7–10 Pokazuję pomysł w 30 sekund

Co dziecko umiePotrafi powiedzieć: jaki problem widzi, co proponuje i o co prosi odbiorcę.

Jak to sprawdzamyPrzedstawia krótki pitch mieszczący się w minucie; 4 z 5 słuchaczy poprawnie odtwarza problem, rozwiązanie i prośbę.

Z dorosłym

9–12 Pitch z przykładem

Co dziecko umiePotrafi w 2 minuty opowiedzieć historię odbiorcy, pokazać prototyp i zakończyć konkretnym następnym krokiem.

Jak to sprawdzamyOsiąga minimum 8/10 rubryki i odpowiada rzeczowo na 2 pytania, także mówiąc „nie wiem”.

Z instruktorem

13–15 Pitch oparty na dowodach

Co dziecko umiePotrafi zbudować 5-minutową prezentację problemu, danych, rozwiązania, modelu i ryzyk.

Jak to sprawdzamyPrzedstawia minimum 3 dowody, oznacza założenia i uzyskuje 80% poprawnych odpowiedzi w teście odbiorców.

Z instruktorem

15–17 Propozycja partnerska

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać interesy dwóch stron, opisać wkłady, korzyści, proponowane zasady użycia marki i miernik sukcesu, nie udzielając ani nie przyjmując praw do znaku.

Jak to sprawdzamyOddaje ofertę partnerską z 8 elementami do akceptacji właściciela praw i prowadzi rozmowę zakończoną protokołem: uzgodnione, otwarte, odrzucone, bez skutku wiążącego.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę rozmowę z interesariuszami

Co dziecko umiePotrafi przygotować dossier, pitch, odpowiedzi, granice i follow-up dla realnego partnera bez pozyskiwania zobowiązującego finansowania.

Jak to sprawdzamyProwadzi spotkanie 20–30 minut, dokumentuje 5 decyzji i wykonuje wszystkie uzgodnione follow-upy w terminie.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
📈 Biznes, sprzedaż i marketing

Operacje i skalowanie jakości

Od checklisty do czterotygodniowego systemu pracy z pomiarem jakości.

7–10 Proces w pięciu krokach

Co dziecko umiePotrafi wykonać powtarzalne zadanie według checklisty i zaznaczyć każdy zakończony krok.

Jak to sprawdzamyDwukrotnie wykonuje 5/5 kroków w tej samej kolejności, a wynik spełnia wszystkie kryteria jakości.

Samodzielnie

9–12 Piszę instrukcję, która działa

Co dziecko umiePotrafi opisać materiały, kroki, kontrolę i reakcję na typowy błąd tak, by inna osoba wykonała zadanie.

Jak to sprawdzamyPartner realizuje instrukcję bez dodatkowej informacji i spełnia minimum 90% kryteriów.

Z dorosłym

13–15 Realizuję serię

Co dziecko umiePotrafi zaplanować 10 powtórzeń, mierzyć czas, błędy i zużycie oraz poprawić wąskie gardło.

Jak to sprawdzamyDostarcza 10 sztuk lub usług, minimum 9 przechodzi odbiór, a druga seria ma mniej błędów albo krótszy czas.

Z instruktorem

15–17 Planuję zdolność i dostawców

Co dziecko umiePotrafi policzyć zapotrzebowanie, zapas, wydajność, terminy, kryteria dostawcy i plan awaryjny.

Jak to sprawdzamyTworzy plan 4-tygodniowy dla 30 realizacji, przechodzi symulowane opóźnienie dostawcy przygotowane przez instruktora i utrzymuje wszystkie kryteria krytyczne.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę system operacyjny

Co dziecko umiePotrafi przez 4 tygodnie zarządzać przepływem pracy, jakością, ryzykiem, zapasem i retrospektywą zespołu.

Jak to sprawdzamyRealizuje minimum 90% planu, prowadzi 5 wskaźników i dokumentuje pełny cykl poprawy: punkt wyjścia, hipotezę, zmianę, zmierzony efekt i wniosek, także gdy poprawa nie wystąpiła.

Z instruktorem

dostrzeganie szans · mobilizowanie zasobów · etyczne tworzenie wartości
💬 Relacje i komunikacja

Rozmowa i konflikt

Od nazwania potrzeby do mediacji i negocjacji interesów.

7–10 Mówię, czego potrzebuję

Co dziecko umiePotrafi nazwać emocję i potrzebę, poprosić o pomoc oraz powiedzieć spokojne, jednoznaczne „nie”.

Jak to sprawdzamyTrzy krótkie scenki wykonane własnymi słowami.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Słucham i parafrazuję

Co dziecko umiePotrafi nie przerywać, zadać pytanie doprecyzowujące i powtórzyć sens wypowiedzi bez oceniania.

Jak to sprawdzamyPo wysłuchaniu podaje 3/3 fakty i trafną parafrazę ocenioną według rubryki; rozmówca potwierdza albo koryguje sens.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Rozwiązuję typowy konflikt

Co dziecko umiePotrafi oddzielić fakty od interpretacji, nazwać interesy stron i uzgodnić sprawdzalne rozwiązanie.

Jak to sprawdzamyPisemne porozumienie po realistycznej symulacji konfliktu.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Prowadzę mediację rówieśniczą

Co dziecko umiePotrafi zadbać o dobrowolność, na wstępie powiedzieć wprost, czego nie może zatrzymać dla siebie, bezstronnie poprowadzić rozmowę i zatrzymać ją, gdy sprawa wymaga dorosłego.

Jak to sprawdzamyMediacja symulowana oceniona według rubryki bezpieczeństwa i procesu, w tym otwarcia z granicami poufności.

Z instruktorem

17–19 Negocjuję warunki i granice

Co dziecko umiePotrafi przygotować cele, minimum i alternatywy, negocjować bez manipulacji oraz zapisać ustalenia.

Jak to sprawdzamyNegocjacja z zewnętrznym partnerem kończy się jasnym protokołem ustaleń, który zatwierdza dorosły; uczeń niepełnoletni nie zaciąga zobowiązań.

Z dorosłym

komunikacja · empatia · współpraca
💬 Relacje i komunikacja

Mówię jasno i słucham uważnie

Od parafrazy krótkiej wypowiedzi do briefingu i rzetelnego Q&A.

7–10 Słucham i odtwarzam

Co dziecko umiePotrafi wysłuchać bez przerywania, odtworzyć sens, 3 fakty i zadać pytanie doprecyzowujące.

Jak to sprawdzamyPo historii podaje 3/3 fakty, trafną parafrazę i pytanie bez odpowiedzi w materiale.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Daję instrukcję i sprawdzam rozumienie

Co dziecko umiePotrafi przekazać 4 kroki w kolejności i poprosić o odtworzenie instrukcji zamiast pytać tylko „rozumiesz?”.

Jak to sprawdzamyPartner wykonuje 4/4 kroki bez nowej informacji; uczeń koryguje najwyżej jedną niejasność.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Wygłaszam krótkie wystąpienie

Co dziecko umiePotrafi zbudować 3-minutową wypowiedź z otwarciem, 3 punktami, przykładem, zakończeniem i źródłem.

Jak to sprawdzamyMówi 2:30–3:30 min, osiąga 8/10 rubryki, a słuchacze odtwarzają 3/4 informacji.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Dostosowuję przekaz do odbiorcy

Co dziecko umiePotrafi przygotować 5-minutowy briefing w 2 wersjach, wysłuchać i sparafrazować pytanie oraz uczciwie odpowiedzieć.

Jak to sprawdzamyObie wersje spełniają 4/5 potrzeb odbiorcy, a 3/3 pytania są trafnie parafrazowane.

Z instruktorem

17–19 Prowadzę briefing i Q&A

Co dziecko umiePotrafi przygotować 8–10-minutowy przekaz oparty na źródłach, zarządzić pytaniami i wysłać follow-up.

Jak to sprawdzamyMinimum 80% odpowiedzi odbiorców w teście jest poprawnych, a wszystkie otwarte pytania otrzymują uzupełnienie.

Z instruktorem

komunikacja · empatia · współpraca
💬 Relacje i komunikacja

Współpracuję i prowadzę zespół

Od rzetelnego wykonania roli do projektu, coachingu i przekazania odpowiedzialności.

7–10 Biorę rolę i dowożę

Co dziecko umiePotrafi przyjąć rolę, powtórzyć rezultat, wykonać swoją część na czas i zrobić czytelne przekazanie.

Jak to sprawdzamyRealizuje 100% roli, przekazuje 3/3 informacje i wskazuje wkład partnera.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

9–12 Organizuję mały zespół

Co dziecko umiePotrafi ustalić cel i kryteria ukończenia, podzielić zadanie, prowadzić krótkie spotkania kontrolne i poprosić o pomoc.

Jak to sprawdzamyZespół 3–4 osób spełnia 5/5 kryteriów, a każda czynność i osoba mają przypisaną rolę.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

13–15 Prowadzę etap projektu

Co dziecko umiePotrafi przygotować plan, przydzielić role za zgodą, prowadzić odprawy i przeplanować pracę.

Jak to sprawdzamyLideruje etapowi minimum 2 h i loguje 3 decyzje, a instruktor ocenia przydział ról, odprawy i przeplanowanie; z zebranego feedbacku zespołu uczeń zapisuje 2 wnioski i 1 zmianę, ale ocena rówieśników nie decyduje o zaliczeniu.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

15–17 Prowadzę projekt dla odbiorcy

Co dziecko umiePotrafi uzgodnić brief, odbiór, role, harmonogram i ryzyka oraz przeprowadzić odbiór, przy czym ustalenia z odbiorcą zatwierdza dorosły i nie tworzą one zobowiązania.

Jak to sprawdzamyRezultat spełnia minimum 80% kryteriów; log ma 3 kamienie, 5 decyzji, feedback i iterację.

Z instruktorem

17–19 Buduję następców

Co dziecko umiePotrafi delegować rezultaty, coachować 2 osoby w zakresie zadań, tworzyć przestrzeń do błędów i przygotować sukcesję.

Jak to sprawdzamyPrzekazanie spełnia 5/5 elementów dla 2 obszarów, a instruktor ocenia jakość dokumentacji i instruktażu; wynik nie zależy od późniejszych efektów pracy osób przejmujących.

Z instruktorem

komunikacja · empatia · współpraca
🧭 Dobrostan i sprawczość

Samoregulacja i planowanie

Od prostego resetu do samodzielnego systemu działania.

7–10 Rozpoznaję sygnały i robię pauzę

Co dziecko umiePotrafi zauważyć napięcie w ciele, nazwać emocję i wybrać jedną bezpieczną strategię uspokojenia.

Jak to sprawdzamyW ćwiczeniu wskazuje własne sygnały w ciele, wybiera strategię i wykonuje ją na polecenie; użycie strategii poza ćwiczeniem bywa odnotowane jako obserwacja rozwojowa, nigdy jako kryterium zaliczenia, a żadna reakcja emocjonalna nie jest oceniana.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Planuję swój dzień

Co dziecko umiePotrafi ułożyć kolejność zadań, przygotować potrzebne rzeczy i oszacować czas z marginesem.

Jak to sprawdzamyDwa dni zrealizowane, a plan poprawiony po refleksji.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Buduję nawyk przez cztery tygodnie

Co dziecko umiePotrafi wybrać mały nawyk, zaprojektować wyzwalacz, śledzić wykonanie i zmienić plan po niepowodzeniu.

Jak to sprawdzamyCzterotygodniowe dane i wnioski bez ukrywania przerw; co dwa tygodnie krótkie omówienie z nauczycielem dotyczy samego systemu, a nie treści osobistych, a dziennik pozostaje własnością ucznia.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Prowadzę projekt osobisty

Co dziecko umiePotrafi podzielić cel na kamienie milowe, zarządzać energią i terminami oraz regularnie prosić o informację zwrotną.

Jak to sprawdzamySześciotygodniowy projekt dowieziony albo świadomie przeprojektowany.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

17–19 Projektuję własny system pracy

Co dziecko umiePotrafi połączyć kalendarz, zadania, odpoczynek, przegląd tygodnia i zasady ochrony uwagi w jeden działający system.

Jak to sprawdzamySystem działa przez osiem tygodni i przechodzi próbę okresu zwiększonego obciążenia; uczeń ma zapisaną ścieżkę zgłoszenia się po pomoc, jeśli dane pokazują pogorszenie.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

samoświadomość · elastyczność · zarządzanie uczeniem
🧭 Dobrostan i sprawczość

Rozwiązywanie problemów i odporność

Od jednego następnego kroku do zespołowego eksperymentu i właściwej eskalacji.

7–10 Co zależy ode mnie

Co dziecko umiePotrafi oddzielić fakt od reakcji, nazwać potrzebę i wybrać bezpieczny następny krok.

Jak to sprawdzamyDla 4 z 5 fikcyjnych scenek wypełnia: fakt, wpływ, krok, po czym demonstruje strategię; własnych spraw nie trzeba opowiadać.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Plan w trzech krokach

Co dziecko umiePotrafi zamienić mały problem w mierzalny cel, 3 kroki, termin i punkt proszenia o pomoc.

Jak to sprawdzamyRealizuje 3/3 kroki i zapisuje jedną rzecz, która zadziałała, oraz jedną poprawkę.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

13–15 Plan B po niepowodzeniu

Co dziecko umiePotrafi wygenerować 3 rozwiązania, porównać je według 2 kryteriów, przetestować i poprawić po feedbacku.

Jak to sprawdzamyPortfolio zawiera macierz 3 × 2, dwa podejścia, feedback i rezultat spełniający wcześniejsze kryterium.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Projekt w niepewności

Co dziecko umiePotrafi prowadzić projekt 7–14 dni, ustalić kamienie, ryzyka, warunki zatrzymania i aktualizować plan.

Jak to sprawdzamyOddaje harmonogram, 5 ryzyk, 2 checkpointy i 2 rewizje albo poprawnie uruchamia warunek stop.

Z dorosłym

17–19 Laboratorium problemu

Co dziecko umiePotrafi poprowadzić grupę od definicji problemu przez opcje i pilotaż do retrospektywy w dziedzinie innej niż własny projekt z poziomu wcześniejszego.

Jak to sprawdzamyProwadzi 60-minutową sesję, tworzy 3 opcje, przeprowadza dwutygodniowy pilotaż z mierzonym rezultatem i poprawnie eskaluje sprawę poza zakresem.

Z instruktorem

samoświadomość · elastyczność · zarządzanie uczeniem
🏛️ Wspólnota i obywatelskość

Wspólnota i wpływ

Od dbania o wspólne miejsce do odpowiedzialnej inicjatywy publicznej.

7–10 Dbam o wspólne miejsce

Co dziecko umiePotrafi wykonać swoją rolę, odłożyć wspólne rzeczy i poprosić grupę o ustalenie zasady.

Jak to sprawdzamyTydzień dyżuru zakończony bez przypominania w ostatnich dwóch dniach.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Rozpoznaję lokalne usługi

Co dziecko umiePotrafi wskazać, do czego służą urząd, biblioteka, przychodnia, policja, straż i numer 112.

Jak to sprawdzamyRozwiązuje pięć scenariuszy: gdzie i z jaką informacją się zgłosić.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Organizuję małą akcję pomocy

Co dziecko umiePotrafi sprawdzić realną potrzebę, uzgodnić zakres z organizacją i wykonać pomoc bez fotografowania beneficjentów dla własnej promocji.

Jak to sprawdzamyZrealizowana akcja i informacja zwrotna od partnera.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Uczestniczę w decyzji publicznej

Co dziecko umiePotrafi odróżnić opinię od faktu, znaleźć procedurę konsultacji, sprawdzić jej próg wieku i przygotować zgodny z zasadami głos lub wniosek; złożenie go pozostaje dobrowolne.

Jak to sprawdzamyPoprawnie przygotowany projekt głosu lub wniosku wraz z mapą procedury; szkoła ocenia procedurę i neutralność argumentu, nie zajęte stanowisko, i nie przechowuje jego treści. Faktyczne złożenie jest dobrowolne i nieoceniane.

Z dorosłym

17–19 Prowadzę projekt społeczny

Co dziecko umiePotrafi zdiagnozować problem, zbudować zespół i partnerstwo oraz zaplanować budżet, który prowadzi i podpisuje szkoła, zmierzyć rezultat i rozliczyć decyzje przed zespołem oraz partnerem.

Jak to sprawdzamyProjekt zakończony rezultatem potwierdzonym przez odbiorców i raportem wpływu; umowy i wydatki podpisuje szkoła, a uczeń działa na pisemne upoważnienie.

Z instruktorem ★ Obowiązkowa

partycypacja · szacunek dla różnorodności · krytyczne myślenie
🏛️ Wspólnota i obywatelskość

Media, informacja i udział publiczny

Od faktu i reklamy do niepartyjnego projektu opartego na źródłach.

7–10 Fakt, opinia, reklama

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać fakt, opinię, reklamę lub prośbę o działanie i wskazać nadawcę.

Jak to sprawdzamyKlasyfikuje minimum 10 z 12 przykładów, a w 4/4 reklamach wskazuje element wpływu.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

9–12 Sprawdzam lokalną informację

Co dziecko umiePotrafi zweryfikować twierdzenie w 2 niezależnych źródłach, sprawdzając autora, datę i dowody.

Jak to sprawdzamyTworzy notę fact-check z 2 źródłami, konkretnym dowodem i poziomem pewności bez danych osobowych.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Jak zapada decyzja

Co dziecko umiePotrafi prześledzić szkolny lub lokalny proces decyzji, wskazać interesariuszy i legalny sposób zadania pytania.

Jak to sprawdzamyNa podstawie dokumentów tworzy mapę minimum 5 elementów i formułuje neutralne pytanie oparte na faktach.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

15–17 Propozycja dla wspólnoty

Co dziecko umiePotrafi zbadać mały problem, zebrać opinie za zgodą i przedstawić wykonalną propozycję.

Jak to sprawdzamyOddaje 1 stronę z 2 źródłami, 5 anonimowymi opiniami, kosztem, dostępnością i potwierdzeniem złożenia.

Z instruktorem

17–19 Projekt udziału publicznego

Co dziecko umiePotrafi przeprowadzić projekt obywatelski z konsultacją, budżetem, ochroną danych i oceną efektu.

Jak to sprawdzamyOddaje kartę projektu, 5 źródeł, rejestr decyzji i raport z minimum 3 wskaźnikami.

Z instruktorem

partycypacja · szacunek dla różnorodności · krytyczne myślenie
🏛️ Wspólnota i obywatelskość

Dokumenty i sprawy urzędowe

Od rozpoznania dokumentu do samodzielnej, poprawnie udokumentowanej sprawy.

7–10 Wiem, co jest ważnym dokumentem

Co dziecko umiePotrafi rozpoznać dokument tożsamości, zgodę, zaświadczenie, rachunek i pismo oraz bezpiecznie przekazać je dorosłemu.

Jak to sprawdzamyKlasyfikuje 9 z 10 atrap i w 5/5 sytuacjach wybiera właściwy sposób ochrony lub zgłoszenia utraty.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

9–12 Wypełniam formularz treningowy

Co dziecko umiePotrafi czytać instrukcję pola, wpisać dane w odpowiednim formacie, zaznaczyć zgodę świadomie i sprawdzić kompletność.

Jak to sprawdzamyWypełnia 2 fikcyjne formularze z minimum 95% poprawnością i wskazuje 3 pola, których nie wolno uzupełniać bez wiedzy właściciela.

Z dorosłym ★ Obowiązkowa

13–15 Piszę formalną wiadomość

Co dziecko umiePotrafi opisać sprawę, podać fakty, żądanie, termin i załączniki oraz zachować potwierdzenie wysłania.

Jak to sprawdzamyTworzy e-mail i pismo dla 2 scenariuszy; oba spełniają 8/8 kryteriów i nie zawierają zbędnych danych.

Samodzielnie ★ Obowiązkowa

15–17 Załatwiam sprawę cyfrowo w symulacji

Co dziecko umiePotrafi znaleźć właściwą usługę, sprawdzić źródło, przygotować załączniki, przejść formularz i zachować urzędowe poświadczenie.

Jak to sprawdzamyKończy 3 scenariusze na danych treningowych, rozpoznaje 2 fałszywe strony i archiwizuje 3 kompletne pakiety spraw.

Z instruktorem

17–19 Koordynuję realną prostą sprawę

Co dziecko umiePotrafi w granicach wieku i zgód poprowadzić proces od wymagań przez termin oraz wizytę do odpowiedzi i przygotowania odwołania do podpisu osoby uprawnionej.

Jak to sprawdzamyPrzedstawia zanonimizowaną teczkę z checklistą, źródłem, terminami, potwierdzeniami i 2 punktami eskalacji do dorosłego lub specjalisty.

Z dorosłym

partycypacja · szacunek dla różnorodności · krytyczne myślenie
Bezpieczeństwo

Kto stoi obok Twojego dziecka.

Przy każdej umiejętności napisaliśmy, kto musi być obok. Dziecko nie bierze do ręki noża, wiertarki ani lutownicy dlatego, że tak wypadło w planie zajęć. Bierze je wtedy, gdy konkretny dorosły potwierdzi, że jest gotowe.

Samodzielnie

Dopiero po pokazie i sprawdzeniu, że dziecko zna zasady bezpieczeństwa.

Z dorosłym

Dorosły musi być obok i patrzeć — nie w drugim pokoju.

Z instruktorem

Potrzebne przygotowane stanowisko, właściwy sprzęt i dorosły, który zna się na tej dziedzinie.

Zasady bezpieczeństwa, obszar po obszarze

🏠 Dom i samoobsługa
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Własne, czyste przybory osobiste; policzone igły i nożyczki; rękawice oraz wietrzenie zgodnie z etykietą środka; rękawiczki jednorazowe, opatrunek i pojemnik na ostre odpady wszędzie tam, gdzie możliwe jest naruszenie skóry.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Mieszanie chemii, dzielenie ostrych przyborów pielęgnacyjnych, niepoliczona igła, naruszenie skóry lub produkt bez etykiety; zbieranie kwot, paragonów, spisów zapasów lub planów domu ucznia; mierzenie ciała bez dobrowolnej zgody.

Czego w ogóle nie robimy

Bez preparatów żrących, ingerencji w zmianę skórną, zabiegów kosmetycznych wysokiego ryzyka i diagnozowania. Analiza umowy najmu, umów mediów i ogłoszeń jest ćwiczeniem edukacyjnym, nie poradą prawną: bez realnego podpisu, kaucji i umowy mediów bez opiekuna. Braki higieniczne uruchamiają wsparcie i procedurę ochrony dziecka, nigdy niezaliczenie.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Ponowna demonstracja po zmianie urządzenia lub środka.

🍳 Kuchnia i żywienie
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Związane włosy, pełne buty, suche łapki do gorących naczyń; termometr, gdy wymaga tego produkt.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Brak higieny rąk, kontakt surowego produktu z gotowym, niekontrolowane ostrze albo wrzątek.

Czego w ogóle nie robimy

Bez głębokiego tłuszczu, flambé, krajalnicy i mandoliny w programie podstawowym. Ćwiczenia alergenowe wyłącznie na fikcyjnych profilach — uczeń nie prowadzi danych o alergiach realnych osób. Posiłek wydawany poza własną grupę tylko w dopuszczonej pracowni; oznaczenie alergenów przez ucznia jest ćwiczeniem i nie zastępuje deklaracji szkoły.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Zasady Clean–Separate–Cook–Chill sprawdzane co semestr.

🚑 Zdrowie i pierwsza pomoc
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Rękawiczki jednorazowe w symulacji krwawienia; fantom dorosły i dziecięcy, treningowe AED oraz trenażer autostrzykawki bez leku.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Ćwiczenie ucisków lub rękoczynów zadławieniowych na zdrowej osobie, podawanie prawdziwych leków, ocenianie głębokości ucisków jako kryterium zaliczenia przed poziomem 4.

Czego w ogóle nie robimy

Nauka nie zastępuje pomocy medycznej, kwalifikowanego kursu ani prawnej opieki nad dzieckiem lub osobą zależną. Trenażer autostrzykawki nie jest lekiem, a pomoc osobie w użyciu jej własnej autostrzykawki jest dozwolona. Opieka nad osobą zależną wymaga wcześniejszego zaliczenia pierwszej pomocy wraz z zadławieniem.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Praktyczne odświeżenie co rok, w tym uciski, zadławienie i wariant dziecięcy; ważność certyfikatu według organizacji wydającej.

🧯 Bezpieczeństwo i odporność
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Pełne obuwie, widoczność i ochrona pogodowa; nad wodą sprzęt wypornościowy i ratownik; radio wyłącznie na dozwolonym stanowisku. Na zajęciach o granicach, presji i zgodzie: udział dobrowolny, prawo do pominięcia każdego ćwiczenia bez tłumaczenia się, granice poufności podane uczniom przed zajęciami, obecna lub natychmiast dostępna osoba wskazana w standardach ochrony małoletnich oraz wyjście z roli po każdej scence.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Wejście do wody po inną osobę, realne zagrożenie, nieautoryzowany ogień lub częstotliwość, opuszczenie granic ćwiczenia. Na zajęciach o granicach: przymus udziału, obietnica dotrzymania tajemnicy, ocenianie szybkości reakcji ucznia, praca na prawdziwej historii ucznia oraz pozostawienie ujawnienia bez przekazania wskazanej osobie tego samego dnia.

Czego w ogóle nie robimy

Bez broni, taktyki bojowej, walki, materiałów wybuchowych, CBRN, samotnego survivalu i symulacji będących próbą odwagi. Scenariusze granic i presji zawsze fikcyjne; program nie prowadzi terapii ani nie zastępuje interwencji. Drogi zgłoszenia podawane uczniom na każdym poziomie: osoba wskazana w standardach ochrony małoletnich, pedagog lub psycholog szkolny, 112, 116 111 oraz 800 12 12 12.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Ewakuacja, alarmy, woda, łączność i wyposażenie terenowe sprawdzane przed sezonem lub wydarzeniem; procedura przyjęcia ujawnienia i lista kontaktów pomocowych odświeżane co rok.

🔨 Narzędzia, drewno i naprawy
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Okulary z osłoną boczną, pełne buty, związane włosy; ochronniki słuchu i odciąg, gdy wymaga ocena ryzyka. Ochrona dróg oddechowych FFP2 przy każdym szlifowaniu istniejącej powłoki i przy wierceniu w murze; stare powłoki szlifowane wyłącznie na mokro. Rękawice i mycie rąk przy elementach odpływowych.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Ręka w linii cięcia, luźne ubranie, usunięta osłona, uruchomienie narzędzia bez autoryzacji. Wiercenie w ścianie bez sprawdzenia wykrywaczem przewodów i rur, szlifowanie na sucho powłoki nieznanego wieku oraz uszczelnianie pomieszczenia z otwartym urządzeniem gazowym.

Czego w ogóle nie robimy

Bez piły stołowej, ukośnicy, tarczowej, frezarki, tokarki, gwoździarki, szlifierki kątowej i piły łańcuchowej — na każdym poziomie, nie tylko w rdzeniu. Bez drabin i pracy powyżej zasięgu z podłogi, bez usuwania powłok mogących zawierać ołów i bez ograniczania wentylacji w pomieszczeniu z urządzeniem spalającym paliwo.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Imienna autoryzacja odnawiana co rok i po zmianie sprzętu lub incydencie; osobna autoryzacja wiertarki przed pierwszym wierceniem w murze.

🔌 Elektronika i technologia
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Okulary, wentylacja lub odciąg przy grocie, mata i stojak; wyłącznie spoiwo bezołowiowe, mycie rąk po każdej sesji i zakaz jedzenia przy stanowisku. Wyłącznie niskie napięcie z gotowego, certyfikowanego zasilania. Przy drukarce 3D gorąca głowica i stół traktowane jak powierzchnie gorące, filament PLA lub PETG w pomieszczeniu z ludźmi, ABS i ASA tylko w obudowanej drukarce z odciągiem.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Praca przy napięciu sieciowym, gorący grot poza stojakiem, brak wentylacji, otwieranie lub przebicie ogniwa Li-ion. Sięganie do pracującej drukarki, druk bez nadzoru poza ustaloną procedurą oraz otwieranie urządzenia z wbudowanym pakietem Li-ion, zanim instruktor odłączy ogniwo od płyty.

Czego w ogóle nie robimy

Bez pracy przy sieci 230 V, przy zasilaczach, mikrofalach, CRT i instalacjach gazowych; bez rozbierania i ładowania pakietów Li-ion. Uczniowie korzystają wyłącznie z gotowego, certyfikowanego zasilania niskonapięciowego przygotowanego przez szkołę.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Autoryzacja lutownicy, miernika i drukarki 3D odnawiana co rok.

🌱 Ogród, przyroda i klimat
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Pełne buty, rękawice dobrane do zadania, ochrona słońca i woda do picia; mycie rąk po każdym kontakcie z glebą i mycie plonu przed zjedzeniem. W terenie zakryte nogi, kontrola kleszczy tego samego dnia wraz z informacją dla opiekuna oraz sprawdzona lista alergii na użądlenia. FFP2 przy przerzucaniu kompostu.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Nieznana chemia, surowy obornik, maszyna bez autoryzacji, praca podczas burzy lub upału bez zabezpieczeń. Kontakt z barszczem Sosnowskiego lub innym gatunkiem parzącym, zasilanie sieciowe przy zbiorniku z wodą bez wyłącznika różnicowoprądowego oraz samodzielne używanie stężonych regulatorów pH.

Czego w ogóle nie robimy

Uczniowie nie aplikują pestycydów; podkaszarki, piły i kosiarki samojezdne są wyłączone na każdym poziomie, nie tylko w rdzeniu. Rośliny jadalne wyłącznie w podniesionych grządkach lub pojemnikach z certyfikowanym podłożem albo w gruncie z aktualnym badaniem gleby. Bez odpadów kuchennych pochodzenia zwierzęcego w kompoście i bez rozpylania wody deszczowej.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Autoryzacja sekatora i każdego urządzenia przed sezonem; przegląd instalacji elektrycznej systemu uprawy i oznaczeń wody niezdatnej do picia przed każdym sezonem.

🚲 Mobilność, rower i auto
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Kask na rower, widoczność, rękawice warsztatowe tam, gdzie nie ma części wirujących; kliny przy ćwiczeniu z autem. Przy zadaniach poza terenem szkoły: pisemna zgoda opiekuna na każde wyjście, imiennie wyznaczony dorosły z zapisanym progiem interwencji i sygnałem przerwania, uzgodnione okna meldunków, naładowany telefon i ubezpieczenie NNW.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Praca przy ruchu ulicznym, pod autem, na miękkim lub pochyłym gruncie, jazda bez kontroli hamulców; wypuszczenie ucznia w teren bez zgody opiekuna, bez wyznaczonego obserwatora albo bez szkolnej procedury zaginięcia.

Czego w ogóle nie robimy

Bez napraw układu hamulcowego auta, paliwa, poduszek, rozruchu kablami i instalacji wysokonapięciowej. Zaliczenie zadania pieszego lub komunikacyjnego nie jest zgodą szkoły na samodzielne poruszanie się ucznia poza zajęciami — o tym decyduje opiekun.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Kontrola roweru przed sezonem; zmiana koła ponownie demonstrowana co dwa lata; zgody, trasy i progi interwencji odnawiane co rok szkolny.

💰 Finanse, umowy i praca
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Ochrona danych: środowisko treningowe, zasłonięte dane, brak udostępniania haseł i kodów. Przy praktyce u pracodawcy: porozumienie szkoła–pracodawca, zgoda opiekuna dla niepełnoletnich, orzeczenie lekarskie, instruktaż BHP, ubezpieczenie NNW i imienny opiekun praktyki.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Realna inwestycja, kredyt, umowa albo płatność bez zgody opiekuna i kontroli danych; dopuszczenie ucznia do praktyki bez kompletu warunków wejścia albo do zadań wzbronionych młodocianym.

Czego w ogóle nie robimy

Symulacje nie są poradą inwestycyjną ani prawną.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Cyberbezpieczeństwo bankowe i zasady oszustw aktualizowane co rok.

📈 Biznes, sprzedaż i marketing
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Środowisko treningowe, minimalizacja danych, zgoda na publikację oraz szkoła lub wskazany podmiot jako sprzedawca, administrator danych, posiadacz konta i strona każdej umowy; uczeń działa na pisemne upoważnienie.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Ukryta reklama, presja sprzedażowa, sztuczny pośpiech lub niedobór, fałszywe twierdzenie, zakup kontaktów, publikacja bez praw albo realne zobowiązanie zaciągnięte przez ucznia.

Czego w ogóle nie robimy

Bez zadłużania, inwestowania cudzych pieniędzy, obchodzenia regulaminów platform, zakładania przez ucznia konta reklamowego lub płatniczego, profilowania wrażliwego i sprzedaży produktów regulowanych.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Prawo reklamy, ochrony konsumenta, danych i zasady platform sprawdzane przed każdą realną kampanią.

💬 Relacje i komunikacja
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Prawo do przerwy, poufność w ustalonym zakresie, dorosły dostępny przy sytuacjach wysokiej stawki.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Przymus udziału, ujawnianie cudzej historii, obietnica bezwarunkowej tajemnicy, uzależnienie zaliczenia od anonimowej oceny rówieśników, mediowanie przemocy, nękania albo spraw wymagających ochrony dziecka.

Czego w ogóle nie robimy

Mediacja rówieśnicza nie zastępuje interwencji dorosłego ani specjalisty.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Superwizja po trudnym zdarzeniu i coroczne odświeżenie procedury eskalacji.

🧭 Dobrostan i sprawczość
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Dobrowolność ujawniania, fikcyjne scenariusze jako materiał domyślny, prywatność notatek i jasna ścieżka pomocy dorosłego, także wtedy, gdy uczeń mimo wszystko przyniesie sprawę własną.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Diagnozowanie osobowości, zawstydzanie, ocenianie emocji lub przebiegu realnego epizodu trudnych emocji albo ukrywanie sygnałów kryzysu.

Czego w ogóle nie robimy

Program wspiera dobrostan, ale nie zastępuje psychologa, psychiatry ani terapii.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Strategie sprawdzane po zmianie sytuacji lub obciążenia.

🏛️ Wspólnota i obywatelskość
Co dziecko musi mieć na sobie i pod ręką

Ochrona danych i wizerunku, zgoda partnera społecznego, ocena bezpieczeństwa wydarzenia.

Przerywamy zajęcia natychmiast, gdy…

Publikacja danych bez zgody, agitacja zamiast edukacji, kontakt z beneficjentami bez zasad ochrony.

Czego w ogóle nie robimy

Szkoła uczy procedur i partycypacji, nie narzuca poglądów politycznych i nie ocenia stanowiska zajętego przez ucznia w sprawie publicznej ani nie przechowuje jego treści.

Co i kiedy sprawdzamy ponownie

Procedury i źródła prawne sprawdzane przed każdym realnym działaniem.

Na koniec

Z czym Twoje dziecko wychodzi.

Po klasie 8

Samodzielny nastolatek

Potrafi zadbać o siebie, współdziałać i bezpiecznie wykonać typowe zadania codzienności.

  • pierze, składa, przyszywa guzik, łata tkaninę, dba o paznokcie i utrzymuje porządek przez tydzień
  • gotuje pięć rodzinnych obiadów i przestrzega bezpieczeństwa żywności
  • wzywa pomoc, wykonuje RKO/AED na fantomie, udrażnia drogi oddechowe przy zadławieniu i reaguje na typowy uraz
  • skręca mebel, buduje prosty przedmiot z drewna i rozpoznaje granice naprawy
  • lutuje prosty układ niskonapięciowy pod nadzorem
  • prowadzi uprawę pomidora od rozsady do plonu
  • serwisuje rower, planuje trasę i podróż transportem publicznym
  • prowadzi miesięczny budżet, arkusz danych i rozpoznaje próbę wyłudzenia
  • rozwiązuje typowy konflikt, mówi o granicach i przyjmuje informację zwrotną
  • tworzy prostą ofertę, prowadzi rozmowę z klientem i mierzy wynik szkolnej kampanii
Po liceum

Gotowy na start w dorosłość

Potrafi przejąć odpowiedzialność za gospodarstwo, projekt, bezpieczeństwo i decyzje finansowe. W liceum uczeń wybiera swoje ścieżki, więc poniższa lista pokazuje zakres, z którego wybiera — nie zestaw obowiązkowy dla każdego absolwenta.

  • prowadzi dom przez tydzień: plan, pranie, sprzątanie, zakupy, wydatki i zapasy
  • układa tygodniowe menu, gotuje rosół i dwudaniowy obiad dla sześciu osób
  • ma aktualną praktyczną kwalifikację pierwszej pomocy i kieruje scenariuszem awaryjnym
  • maluje ścianę, diagnozuje prostą usterkę i wie, kiedy wezwać fachowca
  • projektuje i wykonuje bezpiecznie odebrany mebel lub urządzenie niskonapięciowe
  • zmienia koło auta w kontrolowanych warunkach i umie zdecydować o wezwaniu pomocy
  • planuje samodzielną podróż z budżetem, wariantem awaryjnym i dokumentami
  • czyta umowę, rozumie wynagrodzenie netto, bank, ubezpieczenie, najem i koszty mieszkania
  • ma CV, przechodzi rozmowę i prowadzi etyczny mikroprojekt od klienta przez marketing do wyniku
  • prowadzi zespół i projekt społeczny, rozliczając budżet oraz wpływ
Zakres

Co obejmujemy — i czego świadomie nie robimy.

Jest w programie

Biznes od początku do wyniku

Klient, prototyp, marka, sprzedaż, marketing internetowy, treści, sklep, obsługa, liczby, pitch i operacje.

Jest w programie

Codzienna samoobsługa

Pranie, porządek, paznokcie i higiena, guzik, łata, maszyna oraz uszycie prostego T-shirtu.

Jest w programie

Start w dorosłość

Arkusze i dane, dokumenty urzędowe, najem, media, przeprowadzka, opieka pomocnicza i prawa konsumenta.

Jest w programie

Gotowość terenowa

Bezpieczeństwo nad wodą, plecak, biwak, łączność, meldunek i logistyka — bez broni i taktyki bojowej.

Tego nie uczymy

Granice programu

Diagnoza medyczna, terapia, porada prawna i inwestycyjna, instalacje wysokiego ryzyka, broń oraz działania bojowe.

Skąd to mamy

Nie wymyśliliśmy tego od zera.

Listę umiejętności wzięliśmy z międzynarodowych ram edukacyjnych. Pomysł, żeby przez lata wspinać się po tej samej umiejętności i zaliczać ją, pokazując, że się potrafi — ze stu lat harcerstwa. Zasady bezpieczeństwa pochodzą od instytucji, które je ustalają: od rad resuscytacji po inspekcje żywności. Wszystkie źródła są podlinkowane niżej, więc możesz nas sprawdzić.

Kompetencje przekrojowe

Przedsiębiorczość i cyfrowy biznes

Praktyka, progresja i dowód

Bezpieczeństwo i wykonanie

Polska szkoła

Polska codzienność i prawo

Gotowość, teren i bezpieczeństwo

Ten program będzie się zmieniał. To, czego uczymy i jak to sprawdzamy, poprawiamy w miarę, jak pracujemy z prawdziwymi dziećmi; zasady bezpieczeństwa zawsze idą za aktualnymi wytycznymi wymienionych wyżej instytucji.

Taką podstawę programową budujemy. Dołącz w swoim mieście.